Η απόπειρα δολοφονίας της Αμαλίας από νεαρό Αθηναίο

Η… αντίστροφη μέτρηση για την έξωση από την Ελλάδα του Οθωνα και της Αμαλίας ξεκίνησε από τη νεολαία, που την ενέπνεαν οι νέες -για την Ελλάδα- ιδέες της Γαλλικής Επανάστασης και της ταξικής αμφισβήτησης.

Η αρχή έγινε με τα «Σκιαδικά», τα βίαια επεισόδια του Μαΐου του 1859, που προκλήθηκαν κατά τη διαμαρτυρία μαθητών ενάντια στα εισαχθέντα από μεγαλέμπορους ευρωπαϊκά καπέλα (σκιάδια) και υπέρ των φθηνότερων ελληνικών.

Ακολούθησε η συσπείρωση αντιμοναρχικών νεολαίων γύρω από την εφημερίδα «Το Μέλλον της Πατρίδος», που κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στις 4 Νοεμβρίου 1859, με εκδότη τον Γ. Βιτάλη και γραφεία στην οδό Αγίου Μάρκου 188 «εις α εκόχλαζον οι λέβητες των αντιβασιλικών παθών».

Οι πρώτες… σπίθες πυροδότησαν ακόμα μεγαλύτερες λαϊκές αντιδράσεις, καθώς, μάλιστα, η φορομπηχτική πολιτική του παλατιού ενέτεινε την οικονομική ανέχεια της πλειονότητας των κατοίκων του νεοσύστατου ελληνικού κράτους.

Οι Βαυαροί… ανακαλύπτοντας παντού συνωμοσίες προχωρούσαν σε μαζικές συλλήψεις αντιφρονούντων, απηνείς διωγμούς εφημερίδων και φυλακίσεις με συνοπτικές διαδικασίες.

Πρωταγωνιστικό ρόλο φαίνεται ότι είχαν ορισμένοι κρατικοί λειτουργοί, όπως ο εισαγγελέας Πρωτοδικών Μουτζουρίδης, που είχε γίνει συνώνυμο της τυραννίας.

Μέσα σ' αυτό το κλίμα, ο Οθωνας αναχώρησε, τον Ιούνιο του 1861, για ένα μεγάλο ταξίδι στο Μόναχο και χρέη αντιβασιλέα εκτελούσε η βασίλισσα Αμαλία.

Ομως, το βράδυ της 6ης Σεπτεμβρίου, η Αθήνα αναστατώνεται από μια είδηση: Εγινε απόπειρα δολοφονίας κατά της βασίλισσας.

Δράστης ήταν ο 18χρονος μαθητής του Γυμνασίου Αθηνών, Αριστείδης Δόσιος, γόνος επιφανούς οικογένειας, που πυροβόλησε εναντίον της Αμαλίας με ένα πιστόλι «ρεβόλβερ» αλλά αστόχησε.

Η απόπειρα έγινε λίγο πριν από τις 9 το βράδυ, καθώς η Αμαλία επέστρεφε από περίπατο, έφιππη, με τη συνοδεία της και ενώ βρισκόταν «απέναντι της εν τη πλατεία των Ανακτόρων (σήμερα, Συντάγματος) κειμένης οικίας του Λημνίου», στης οποίας τη θέση βρίσκεται το ξενοδοχείο «Μεγάλη Βρεταννία».

Ο νεαρός, που περίμενε αρκετή ώρα σε ένα ζαχαροπλαστείο, ξεκίνησε να φύγει για το σπίτι του όταν φτάνοντας στην αρχή της οδού Σταδίου άκουσε καλπασμούς αλόγων. Τότε γύρισε προς τα πίσω, ανέβηκε την ανηφορική (σημερινή) οδό Βασ. Γεωργίου Α' και στάθηκε σε ένα οικόπεδο δίπλα στο σπίτι απ’ όπου πυροβόλησε.

«Η σφαίρα του πιστολίου διήλθε πλησίον της Βασιλίσσης χωρίς να προσβάλη ουδένα», ανέφεραν οι εφημερίδες της εποχής.

«[…] ο δε Δόσιος προσπαθεί και δεύτερον να πυροβολήση, αλλ’ εκ της ταραχής αυτού αδυνατεί να εγείρη την σφύραν, ότε καταφθάνει ο εις απόστασιν πεντήκοντα βημάτων από της Βασιλίσσης αρχιιπποκόμος Μινδάνερ, ο Δόσιος κρύπτει τότε ταχέως το όπλον και προσποιείται κατ’ αρχάς τον αδιάφορον, είτε δε τρέπεται εις φύγην, αμ’ ως είδεν ότι Μινδάνερ καλέσας εις βοήθειαν […] και εν τέλει συλλαμβάνεται υπό των σπευσάντων χωροφυλάκων».

(Πηγή: Επαμ. Κ. Κυριακίδου «Ιστορία του Σύγχρονου Ελληνισμού 1832-1892», Τόμος Β', Αθήνα 1892, σελ. 82-83)

Αρχικά, ο νεαρός οδηγείται στα μπουντρούμια της Χωροφυλακής και από εκεί στο υπουργείο Στρατιωτικών, όπου συνεδρίαζε το Υπουργικό Συμβούλιο, για να δώσει εξηγήσεις για την πράξη του.

Εκεί με μεγάλο θάρρος ομολογεί την πράξη του και λέει στον έκπληκτο πρωθυπουργό Αθανάσιο Μιαούλη και στους υπουργούς πως πρόθεσή του ήταν ν’ απαλλάξει την πατρίδα του από την τυραννία.

Ακόμα, δήλωσε ότι δεν είχε συνενόχους και εξέφρασε την πεποίθηση πως η πράξη του είναι «θρησκευτικώς και πολιτικώς συγγνωστέα ως εκ των αισίων προσδοκωμένων αποτελεσμάτων». (Πηγή: εφημερίδα «Αθηνά» 9.9.1861)

Ανακοίνωση του υπουργικού συμβουλίου για την απόπειρα κατά της βασίλισσας Αμαλίας Ανακοίνωση του υπουργικού συμβουλίου για την απόπειρα κατά της Αμαλίας |

Παρά την ομολογία του, ο 18χρονος υπέστη απάνθρωπα βασανιστήρια, με χτυπήματα στο κεφάλι, στα υπόγεια των φυλακών του Μενδρεσέ, όπου παρέμεινε κρατούμενος σε αυστηρή απομόνωση.

Ως ενοχοποιητικό στοιχείο, που βοηθούσε να στηθεί ακόμα μία θεωρία συνωμοσίας, χρησιμοποιήθηκαν τα χειρόγραφα από ένα ή δύο πολιτικά άρθρα του, τα οποία επρόκειτο να δημοσιευτούν στην εφημερίδα «Το Μέλλον της Ελλάδος».

Η συγκεκριμένη εφημερίδα εκδόθηκε, παρά τις «εσωτερικές» διαφωνίες, ως συνέχεια της εφημερίδας «Το Μέλλον της Πατρίδος», η οποία είχε κλείσει αναγκαστικά στα τέλη Μαΐου (τελευταίο φύλλο κυκλοφόρησε στις 20 Μαΐου 1861) καθώς όσοι εργάζονταν εκεί συνελήφθησαν ή αναγκάστηκαν να φύγουν από την Αθήνα.

Ο εκδότης της, Γ. Βιτάλης, έφυγε στο εξωτερικό, έχοντας παραχωρήσει το δικαίωμα έκδοσης φύλλου στον αδελφό του Αναστάσιο, ο οποίος εξέδωσε μόνον ένα φύλλο, στις 23 Ιουνίου, με νέα διεύθυνση και γραφεία στην οδό Αχαρνών.

Παρ' όλα αυτά, κυκλοφορεί στις 6 Ιουλίου η εφημερίδα «Το Μέλλον της Ελλάδος», που αυτοσυστήνεται ως «νέα σημαία διά τους εθελοντάς του πολιτικού μας αγώνος» και προειδοποιεί «ας αναμένη λοιπόν η εξουσία, τα νέα βέλη μας».

Εκδότης είναι ο γιατρός Γ.Α. Ματζούνης και στο πρώτο φύλλο δημοσιεύεται επιστολή του αυτοεξόριστου στην Κέρκυρα, Οδυσσέα Ιάλεμου, από τους πρωτεργάτες του αντιμοναρχικού κινήματος και διευθυντή της προηγούμενης εφημερίδας.

Τα φύλλα της εφημερίδας κατάσχονται το ένα μετά το άλλο. Πάντως, στις αρχές Αυγούστου (4.8.1861) η εφημερίδα μεταφέρεται στα παραδοσιακά γραφεία της, στην οδό Αγίου Μάρκου, απ’ όπου βγήκε το τελευταίο φύλλο της, στις 31 Αυγούστου.

Τις επόμενες μέρες ο εκδότης Γ. Ματζούνης είναι από τους πρώτους που συλλαμβάνονται ως ύποπτοι συμμετοχής στη δολοφονική απόπειρα του Δόσιου.

Ακολουθούν και άλλες συλλήψεις, μεταξύ των οποίων και του ποιητή Αχιλλέα Παράσχου, που φυλακίστηκε στο Μενδρεσέ.

Το… αδίκημά του ήταν ότι «εις το λεύκωμα ενός φίλου του έγραψε ως λέγουν στίχους τινάς υπέρ του Αρ. Δοσίου».

Ομως, η ευαίσθητη υγεία του κλονίστηκε στα υγρά υπόγεια της φυλακής και χρειάστηκε να γίνουν πολλές εκκλήσεις, για να απελευθερωθεί, τελικά, με βούλευμα στις 17 Νοεμβρίου, ύστερα από δίμηνη κράτηση! (εφ. «Αθηνά» 28.9, 1.11 και 18.11.1861)

Επίσης, έγιναν έρευνες σε σπίτια, όπως του δικηγόρου Καλλιγά, «εν τη εξοχή Πατησίων», καθώς κάποιος αμαξάς κατέθεσε ότι ο δικηγόρος είχε καλεσμένους σε δείπνο νέους που «έκαμαν προπόσεις στασιαστικάς» και έγινε κλήρωση για το ποιος θα σκότωνε την Αμαλία!

Μετά από πολύωρες ανακρίσεις, παρουσία του διαβόητου εισαγγελέα Μουτζουρίδη, η υποτιθέμενη καταγγελία διαψεύστηκε.

Το επόμενο διάστημα οι περισσότεροι από τους συλληφθέντες θα απελευθερωθούν και θα παραμείνουν κρατούμενοι, εκτός του Δόσιου, οι Ματζούνης Καμπάς, Αρ. Γλαράκης και Λ. Δεληγιώργης, αδελφός του μετέπειτα πρωθυπουργού Επαμεινώνδα Δεληγιώργη, μέχρι που αθωώθηκαν και αυτοί με βούλευμα.

Στο μεταξύ, οι νεολαιίστικες αντιδράσεις ενάντια στη βαυαρική μοναρχία κλιμακώνονται και ταυτόχρονα αυξάνεται η τρομοκρατία του παλατιού.

Οι συλλήψεις δημοσιογράφων εφημερίδων, που ασκούν έστω και ελαφρά κριτική στην κυβέρνηση, είναι σχεδόν καθημερινές ενώ στο Πανεπιστήμιο το κλίμα είναι «εκρηκτικό».

Γι' αυτό δόθηκαν αυστηρές διαταγές στους καθηγητές του Πανεπιστημίου να μην επιτρέψουν οποιαδήποτε πολιτική συζήτηση και τις συναθροίσεις φοιτητών. (Πηγή: εφημερίδα «Φως» 14.9.1861).

Ομως φαίνεται ότι δεν μπορεί να ελεγχθεί, όπως θέλει το Παλάτι, η φοιτητική νεολαία και έτσι αρχικά αναβάλλεται η έναρξη των μαθημάτων στο Πανεπιστήμιο και τελικά κλείνει για δύο μήνες. (Πηγή: εφημ. «Φως» 20 και 23.9.1861)

Παράλληλα, εξετάζονται διάφοροι τρόποι «ώστε να παύση η τόση συρροή μαθητών εν Αθήναις» και σε αυτή την κατεύθυνση γίνονταν διάφορες εισηγήσεις, για να συσταθούν και άλλα γυμνάσια στην επαρχία ή να οριστούν δίδακτρα (εφ. «Αθηνά» 28.9.1861).

Τελικά, στα τέλη Οκτωβρίου εκδίδεται το βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών, με το οποίο παραπέμφθηκε σε δίκη ο Αριστείδης Δόσιος για την απόπειρα δολοφονίας.

Η δίκη έγινε την Τετάρτη 15 Νοεμβρίου, στο Κακουργιοδικείο Αθηνών, όπου ο Δόσιος μετήχθη από τις φυλακές μέσα σε άμαξα.

Στο δικαστήριο βρισκόταν από νωρίς πολύς κόσμος και γι’ αυτό επιτρεπόταν η είσοδος μόνο σε όσους είχαν κάρτα (εισιτήριο) υπογεγραμμένη από τον πρόεδρο του δικαστηρίου.

Σε ανταποκρίσεις δημοσιογράφων ξένων εφημερίδων, που κάλυψαν τη δίκη (εφημερίδα «Βορράς» των Βρυξελλών φ. 16/29 Νοεμβρίου 1861), σχολιαζόταν με καυστικό τρόπο ότι «ο εισαγγελεύς απεμάκρυνεν από το σώμα των ενόρκων πάντα άνδρα έχοντα παιδεία τινά, και το συνέταξε κατά την θέλησίν του».

«Απαντες οι ένορκοι ούτοι εισί χωρικοί και αδαείς γραμμάτων. Δεν ήτο δυνατόν άραγε να καταρτισθή το δικαστήριον εκ καλυτέρων και μάλλον γραμματισμένων ενόρκων, οίους απήττει η σοβαρά και πρωτάκουστος αύτη δίκη;» έγραφαν και οι αθηναϊκές εφημερίδες (εφ. «Αυγή» 16.11.1861).

Γι’ αυτό και λίγες μέρες μετά το τέλος της δίκης το Πανεπιστήμιο είχε γεμίσει με σατιρικές αφίσες για τους ενόρκους…

Κύριο θέμα της δίκης ήταν η διανοητική κατάσταση του νεαρού Δόσιου και παρότι γιατροί κατέθεσαν ότι είχε νοητικές διαταραχές ο εισαγγελέας της έδρας Πολύδωρος Αλεξανδρόπουλος τους αμφισβήτησε δίκην γιατρού, ενώ εισηγήθηκε -και έγινε δεκτό- να απορριφθεί αίτημα της υπεράσπισης για ιατρική πραγματογνωμοσύνη.

Ο Δόσιος σε όλη τη δίκη ήταν ψύχραιμος και στην απολογία του παρέπεμψε σε όσα είχε πει ενώπιον του Υπουργικού Συμβουλίου.

Η απόφαση ήταν δεδομένη. Ο 18χρονος καταδικάστηκε σε θάνατο και ως τόπος εκτέλεσης ορίστηκε η πλατεία Θησείου.

Ομως η απόφαση δεν θα εκτελεστεί καθώς η Αμαλία, για να φανεί μεγαλόψυχη, του έδωσε χάρη και μετέτρεψε την ποινή σε ισόβια κάθειρξη.

Μετά από 11 μήνες τα πάντα είχαν αλλάξει. Το βράδυ της 10ης προς 11η Οκτωβρίου 1962, μετά την εξέγερση του ελληνικού λαού, έφυγαν οριστικά από τη χώρα ο Οθωνας και η Αμαλία. Η αυταρχική βαυαρική μοναρχία έπαιρνε τέλος.

Από τις πρώτες ρυθμίσεις της Προσωρινής Κυβέρνησης (ΦΕΚ 2/17.10.1862) ήταν η ακύρωση των κατηγοριών για όσους διώκονταν για πολιτικά εγκλήματα.

Ετσι, αποφυλακίζεται, μαζί με άλλους, ο νεαρός Δόσιος. Επίσης, απολύονται από τις θέσεις τους (ΦΕΚ 3/27.10.1862) οι εισαγγελείς Μουτζουρίδης, Αλεξανδρόπουλος και άλλοι κρατικοί λειτουργοί, που είχαν ταυτιστεί με το αυταρχικό κράτος των Βαυαρών.

Ο Δόσιος μετά την αποφυλάκισή του μετέβη στο Μόναχο και στην Ιταλία, όπου περάτωσε τις σπουδές του και στη συνέχεια επιδόθηκε σε μελέτες οικονομολογικού περιεχομένου, ενώ διετέλεσε διευθυντής ναυτιλιακής τράπεζας.

Υπέφερε, όμως, από έντονη μελαγχολία και πνευματικές διαταραχές μάλλον εξαιτίας των βασανιστηρίων που υπέστη, έπαθε εγκεφαλική παράκρουση και κλείστηκε στο φρενοκομείο, όπου πέθανε το 1881, σε ηλικία μόλις 37 χρόνων.

Για τον πρόωρο θάνατο του Αρ. Δόσιου, ο Κορδάτος γράφει ότι όταν γύρισε στην Ελλάδα βλέποντας ότι τίποτα δεν άλλαξε και ότι η πολιτική κατάσταση ήταν η ίδια, έπεσε σε μελαγχολία.

Είχε ένα τραύμα στο κεφάλι από τα βασανιστήρια που έπαθε στη φυλακή. Το τραύμα άνοιξε και ο Δόσιος έπαθε εγκεφαλική παράκρουση και κλείστηκε στο φρενοκομείο, όπου πέθανε (Γ. Κορδάτος Δ' σελ. 27 σε σημείωση).

Η σκευωρία για δήθεν απόδραση κατέρρευσε στο δικαστήριο

Μια άλλη σκοτεινή πλευρά της υπόθεσης ήταν η απόπειρα απόδρασης που λεγόταν ότι σχεδίαζε να κάνει ο Αριστείδης Δόσιος.

Το θέμα άρχισε να εμφανίζεται στις εφημερίδες με αφορμή την έρευνα, που έγινε στις 10 Οκτωβρίου 1861, στο σπίτι του πατέρα τού Δόσιου, Κωνσταντίνου, που ήταν ανώτερος δημόσιος υπάλληλος, και τη σύλληψη του 19χρονου φίλου του Αριστείδη Δόσιου, Α. Σκαρβέλη.

Βασικά στοιχεία ήταν δύο επιστολές που υποτίθεται ότι είχε στείλει με τη βοήθεια φρουρών ο Αρ. Δόσιος στον πατέρα του και στον Σκαρβέλη, τις οποίες ο ίδιος είχε χαρακτηρίσει πλαστές.

Το… αλατοπίπερο της υπόθεσης ήταν ότι το σχέδιο προέβλεπε την απελευθέρωση όχι μόνο του νεαρού Δόσιου αλλά όλων των κρατούμενων στις φυλακές του Μενδρεσέ ώστε «να ενωθώμεν με τους ανθρώπους, όπου έχει ο πατήρ του Δοσίου και να υπάγωμεν εις το παλάτι να φωνάξωμεν κατά των καθεστώτων», όπως ειπώθηκε στη διάρκεια της δίκης προκαλώντας την αντίδραση του ακροατηρίου.

Το… κωμικοτραγικό ήταν ότι μάρτυρας-κλειδί ήταν ένας κατάδικος, ονόματι Αργύρης Ν. Αργύρης, από την Τήνο, ο οποίος κατά τον αντιβασιλικό κρατούμενο Λεων. Βούλγαρη τα «έστησε» όλα αυτά για να αποσπάσει χρήματα από τον Δόσιο.

Δημοσίευμα για την φημολογούμενη απόδραση του Δόσιου από τις φυλακές Μεντερέ

«Εδώ υπάρχει μια σκευωρία τρομερά!», είχε πει στο δικαστήριο ο Βούλγαρης.

Το δραματικό, όμως, ήταν ότι τέσσερις νέοι άνδρες είχαν βρεθεί στο εδώλιο αντιμετωπίζοντας κατηγορίες που επέσυραν την ποινή του θανάτου! Ηταν δύο λοχίες (Γρ. Τσακάκης, από την Αρεόπολη, και Νικόλαος Κοφινάς, από τον Πόρο), ένας δεκανέας (Βασίλειος Καραμπαμπάς από τα Μέθανα) και ένας στρατιώτης (Χαρ. Νικολάου από το Αίγιο).

Τελικά, έπειτα από τριήμερη διαδικασία, στις 29 Νοεμβρίου, στο Στρατοδικείο Αθηνών (πρόεδρος Δ. Σούτσος) όλοι οι κατηγορούμενοι απαλλάχθηκαν από τις βαρύτατες κατηγορίες και μόνο ο Τσακάκης καταδικάστηκε σε 5 χρόνια φυλακή για την απόπειρα απόδρασης.

Είναι αξιοσημείωτο ότι μετά την ανακοίνωση της απόφασης «ζωηραί ηγέρθησαν εκ του ακροατηρίου κραυγαί: Ζήτω η Δικαιοσύνη! Ραγδαίαι δε χειροκροτήσεις επηκολούθησαν».

(Πηγή: Τα πρακτικά της Δίκης. Τύποις του Μέλλοντος Δ. Καρακατσάνη, Αθήνα 1860. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)

Απάνθρωπες οι συνθήκες κράτησης

Εφημερίδα «Αθηνά» 23.3.1840, δημοσίευμα για τη φυλακή του Μενδρεσέ Εφημερίδα «Αθηνά» 23.3.1840, δημοσίευμα για τη φυλακή του Μενδρεσέ |

Στο κολαστήριο των φυλακών του Μενδρεσέ (ή Μεντρεσέ), που βρίσκονταν στο κέντρο της Αθήνας, φυλακίστηκαν ο Αριστείδης Δόσιος και οι άλλοι «συνωμότες».

Οπως σημείωνε, την 1η Νοεμβρίου 1861, η εφημερίδα «Φως», στους συγκεκριμένους κρατούμενους δεν τους δινόταν «ούτε αυτή η υπό του νόμου χορηγουμένη τροφή», με αποτέλεσμα να παραμένουν πεινασμένοι, στα υγρά υπόγεια, απ’ όπου έβγαιναν μόνο μισή ώρα την ημέρα!

Εκεί είχαν κρατηθεί, κατά διαστήματα, δημοσιογράφοι, κατηγορούμενοι με τους ανελεύθερους νόμους περί Τύπου των Βαυαρών, και από δημοσιεύματά τους αντλούμε ενδιαφέροντα στοιχεία για τις φυλακές, που λειτούργησαν μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα.

«Επί της Οθωμανικής δυναστείας ήτο σχολείον των Τουρκικών γραμμάτων, επί του Πολέμου (σ.σ. εννοεί την Επανάσταση) και της μετέπειτα Αντιβασιλείας στρατών και ήδη φυλακή της Πρωτευούσης», έγραφε η εφημερίδα «Αιών» (φ. της 30ής Αυγούστου 1839).

Εμμετρη αφήγηση της απόπειρας του Δόσιου Εμμετρη αφήγηση της απόπειρας του Δόσιου |

Ηταν ένα τετράγωνο κτίσμα, που είχε στο εσωτερικό του ένα ευρύχωρο και λιθόστρωτο προαύλιο, με μια κρήνη με νερό.

Γύρω από το προαύλιο υπήρχαν οικήματα, σύμφωνα με ορισμένες πηγές 14 και κατ’ άλλες 18. Στα μεγαλύτερα απ’ αυτά υπήρχαν 6 έως 8 κρεβάτια (εφ. «Αθηνά» φ. 23.3.1840).

Σε αυτά τα οικήματα συνυπήρχαν κατάδικοι ληστές, βιαστές κ.ά. με υπόδικους.

Ιδιαίτερα απάνθρωπες ήταν οι συνθήκες στα «σίδερα», τα υπόγεια μπουντρούμια της απομόνωσης, όπου γίνονταν απάνθρωπα βασανιστήρια και οι κρατούμενοι φορούσαν μεγάλες αλυσίδες στα πόδια, τις οποίες έσερναν κάνοντας ανατριχιαστικό θόρυβο.

Σε ένα οίκημα έμεναν οι γυναίκες και παιδιά 10-15 ετών. Οι αρρώστιες ήταν πολλές και η περίθαλψη ανύπαρκτη.

Χαρακτηριστικός ήταν ο μεγάλος πλάτανος στο προαύλιο, που είχε γίνει σύμβολο βασανιστηρίων.

Αυτό αποτύπωσε σε ποίημά του ο Αχιλλέας Παράσχος, στη διάρκεια της κράτησής του:

«Ω Πλάτανε του Μενδρεσέ, στοιχειό καταραμένο

της τυραννίας τρόπαιο, σε φυλακή υψωμένο.

Συμμάζωξε τα φύλλα σου τα δακρυραντισμένα,

να ιδώ κομμάτι ουρανό και τ’ άστρα τα καϋμένα.

Αν είσαι δέντρο σπλαχνικό ανθρώπους μη μιμήσαι

μη δεσμοφύλακας και συ ωσάν εκείνους είσαι!

Θα έρθη η ώρα πλάτανε, της χώρας μας Βαστίλη,

που ξυλοκόπους η οργή του Εθνους θα σου στείλη,

και πέλεκυς στη ρίζα σου ελεύθερα θ’ αστράψη.

Δεν θα σε φαν γεράματα, φωτιά δεν θα σε κάψη,

και γύρω θα χορέψωμε στη στάχτη σου την κρύα

εμείς, που θάφτει σήμερα εδώ η τυρρανία».

(Περισσότερα για τις φυλακές του Μενδρεσέ βλ: «Το μισητό κτίριο» - «Εφημερίδα των Συντακτών», φ. 6.6.2015)

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας

Μέλος της
ΕΝΕΔ