Χαραγμένοι 13 στίχοι σε πηλό

plaka-olympia-uppo-630.jpg

Βρέθηκε επιγραφή της Οδύσσειας στην Αρχαία Ολυμπία Βρέθηκε επιγραφή της Οδύσσειας στην Αρχαία Ολυμπία | Υπουργείο Πολιτισμού

Η πήλινη επιγραφή με χαραγμένους 13 στίχους από τη ραψωδία ξ της Οδύσσειας είναι σπάνιο αρχαιολογικό εύρημα. Η ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού σημειώνει ότι χρονολογείται στη ρωμαϊκή εποχή, πιθανόν πριν από τον 3ο αι. μ.Χ. και «σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, πρόκειται ίσως για το παλαιότερο σωζόμενο γραπτό απόσπασμα των ομηρικών επών που έχει έρθει στο φως».

Η εγχάρακτη επιγραφή αποκαλύφθηκε τις προηγούμενες ημέρες κατά τη διεξαγωγή της επιφανειακής-γεωαρχαιολογικής έρευνας που πραγματοποιείται γύρω από το ιερό της Ολυμπίας υπό τη διεύθυνση της δρος Ερωφίλης-Ιριδας Κόλια, προϊσταμένης της Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηλείας, σε συνεργασία με επιστήμονες του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου.

Η Οδύσσεια και η Ιλιάδα ήταν τα βασικά εγχειρίδια παιδείας του ελληνικού κόσμου. Τα παιδιά μέσα από αυτά μάθαιναν γραφή και ανάγνωση, ενώ τα δύο έπη διαμόρφωσαν τον χάρτη της ταυτότητας στον ελληνόφωνο κόσμο καθώς μάθαιναν όλοι οι Ελληνες ότι λάτρευαν, για παράδειγμα, τους ίδιους θεούς, ότι στη Δήλο γεννήθηκε ο Απόλλωνας και η Αφροδίτη ή ότι όλοι πολέμησαν στον Τρωικό πόλεμο. Η Ιλιάδα ήταν το κείμενο πολεμικής υπερηφάνειας και η Οδύσσεια έφερε όλο το συναισθηματικό φορτίο για την οικογένεια, την αγάπη προς τα οικεία πρόσωπα, τον νόστο για τον τόπο καταγωγής.

Οι αναφορές στον Ομηρο είναι πλείστες μέσα από κείμενα του Θουκυδίδη, του Παυσανία κ.ά., ενώ η αρχαϊκή αγγειογραφία είναι γεμάτη παραστάσεις από τα ομηρικά έπη. Σώζονται δηλαδή διά της εικόνας και όχι διά του λόγου.

Η πήλινη πλάκα με την εγχάρακτη επιγραφή που βρέθηκε σε αχαιολογική έρευνα γύρω από το ιερό της Ολυμπίας | Υπουργείο Πολιτισμού

Η επιτυχία της έρευνας είναι αναμφισβήτητη, ωστόσο είναι έκπληξη ότι πρόκειται για την παλαιότερη αναγραφή ομηρικών στίχων. «Εχει βγει λάθος προς τα έξω. Είναι ένα από τα παλαιότερα σωζόμενα σε σκληρή ύλη, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα εκτιμήσεις μας, γιατί δεν έχει γίνει η πλήρης μελέτη του ευρήματος. Θεωρούμε ότι είναι το παλαιότερο σωζόμενο απόσπασμα της ραψωδίας ξ της Οδύσσειας.

Πρόκειται σαφώς για σπουδαίο εύρημα ως προς το περιεχόμενο, το είδος του υλικού και το σημείο όπου βρέθηκε, σε μικρή απόσταση από το ιερό της Ολυμπίας. Το εύρημα θα το μελετήσουμε αναλυτικά το επόμενο διάστημα», μας διευκρίνισε αργά χθες το βράδυ η αρχαιολόγος κ. Κόλια.

Να θυμίσουμε ότι η ραψωδία ξ της Οδύσσειας αναφέρεται στη συνάντηση του Οδυσσέα -εμφανίζεται μεταμφιεσμένος- με τον Εύμαιο, «θείο χοιροβοσκό, εκείνον που το βιος του φρόντιζε από τους άλλους δούλους πιο πολύ, όσους στη δούλεψή του είχε ο Οδυσσέας ισόθεος» (μτφ Δ. Ν. Μαρωνίτης). Ο Εύμαιος φιλοξενεί λοιπόν εγκάρδια τον ξένο, θρηνεί για τον αφέντη του που έχει χαθεί και του καταγγέλλει τις προσβολές του οίκου του από τους μνηστήρες.

Η επιφανειακή-γεωαρχαιολογική έρευνα που γίνεται στο πλαίσιο του τριετούς ερευνητικού προγράμματος «Ο πολυδιάστατος χώρος της Ολυμπίας» πραγματοποιείται από την ΕΦΑ Ηλείας σε συνεργασία με τους καθηγητές Franziska Lang, Birgitta Eder, Andreas Vött και Hans-Joachim Gehrke του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου και των Πανεπιστημίων Darmstadt, Tübingen και Frankfurt am Mainz.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας