Γκάιτνερ στους F.T.: Οι Ευρωπαίοι ήθελαν να συντρίψουν τους Έλληνες

timothy-geithner-630-420.jpg

Γκάιτνερ: Οι Ευρωπαίοι ήθελαν να συντρίψουν τους Έλληνες Ο πρώην υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Τίμοθι Γκάιτνερ | REUTERS / Keith Bedford

Οι Financial Times γνωστοποίησαν την Τρίτη αδημοσίευτο υλικό από τις συνομιλίες του πρώην υπουργού Οικονομικών των ΗΠΑ με συνεργάτες του, οι οποίοι προχώρησαν στη συγγραφή του βιβλίου του «Stress Test: Reflections on Financial Crises», που κυκλοφόρησε τον περασμένο Μάιο.

Συγκεκριμένα, ο Τίμοθι Γκάιτνερ περιγράφει τη σύνοδο της G7 στον Καναδά τον Φεβρουάριο του 2010, όπου ο ίδιος συναντήθηκε για πρώτη φορά με τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε και στην οποία η Ελλάδα είχε βρεθεί στο επίκεντρο της προσοχής.

«...Θυμάμαι να προσέρχομαι στο δείπνο και να κοιτάω το Blackberry μου. Ήταν μια γαμ... καταστροφή για την Ευρώπη. Οι μετοχές μιας γαλλικής τράπεζας είχαν μειωθεί κατά 7 ή 8%. Αυτό ήταν μεγάλο θέμα. Για μένα ήταν, ξέρετε, σαν το απόλυτο μακελειό εξαιτίας των ανθρώπων [που] έλεγαν: Κρίση στην Ελλάδα, ποιοι είναι εκτεθειμένοι στην Ελλάδα;

» (...) Οι Ευρωπαίοι ήρθαν σε αυτή τη συνάντηση λέγοντας ουσιαστικά: "Θα δώσουμε στους Έλληνες ένα μάθημα. Είναι πραγματικά απαίσιοι. Μας είπαν ψέματα. Ήταν απαράδεκτοι, σπάταλοι, μας εκμεταλλεύτηκαν και θα τους συντρίψουμε”.
Αυτή ήταν η βασική στάση τους, όλων τους.

»Το σημαντικότερο που θυμάμαι ότι τους είπα ήταν: “Μπορείτε να βάλετε το μαχαίρι στον λαιμό των Ελλήνων, αλλά πρέπει οπωσδήποτε να στείλετε ένα καθησυχαστικό μήνυμα στην Ευρώπη και στον κόσμο ότι θα το κρατήσετε το πράγμα, δεν θα το αφήσετε να πέσει. Πρέπει να προστατεύσετε όλο τον τόπο.

»”Αν θέλετε να είστε σκληροί μαζί τους, καλώς, αλλά πρέπει να δώσετε κάποια αξιόπιστη διαβεβαίωση ότι δεν θα αφήσετε την κρίση να μεταδοθεί πέρα από την Ελλάδα. Και για να γίνει αυτό πρέπει να φροντίσετε πολύ να είστε αξιόπιστοι ότι θα υλοποιήσετε τη δέσμευσή σας και θα δώσετε και στην Ελλάδα ένα μάθημα”»

Στη συνέχεια των αποκαλύψεών του ο Τίμοθι Γκάιτνερ διευκρινίζει ότι δεν περίμενε οι Ευρωπαίοι να συνεχίσουν να κωλυσιεργούν επί τρία χρόνια:.

«Ήταν αδιανόητο για μένα ότι άφησαν τα πράγματα να γίνουν τόσο χάλια όσο τα άφησαν κι έγιναν. Τους είχαν πει ψέματα οι Έλληνες. Τους είχαν φέρει σε δύσκολη θέση οι Έλληνες που εν τέλει δανείστηκαν όλα αυτά τα λεφτά, και ήταν έξαλλοι και μανιασμένοι. Ήθελαν να “βγάλουν τα ρόπαλα”. Αλλά με αυτόν τον τρόπο τροφοδότησαν μια πυρκαγιά που βρισκόταν στα πρώτα στάδια. Και υπήρχαν πολλά ξερόκλαδα».

Παράλληλα, ο πρώην υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ περιγράφει μια συνάντηση που είχε στα τέλη Ιουλίου 2012 με τον τότε Γερμανό ομόλογό του στο νησί Σιλτ, στη Βόρεια Θάλασσα, κατά τη διάρκεια της οποίας ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε είπε ότι «υπήρχαν πολλοί στην Ευρώπη που ακόμη πίστευαν ότι το να διώξουν τους Έλληνες από την ευρωζώνη ήταν μια πιθανή, ακόμη και επιθυμητή, στρατηγική».

Όπως εξηγεί, η ιδέα του Σόιμπλε ήταν ότι με την Ελλάδα έξω, η Γερμανία θα μπορούσε να διαθέσει την οικονομική στήριξη που χρειαζόταν η ευρωζώνη, διότι ο γερμανικός λαός δεν θα εκλάμβανε τη βοήθεια προς την Ευρώπη ως ξελάσπωμα των Ελλήνων. Επιπλέον, μια ελληνική έξοδος θα τρόμαζε αρκετά την Ευρώπη για να προχωρήσει σε ένα ισχυρότερο τείχος προστασίας.

 

«Κρούση» στον Ομπάμα για να οδηγηθεί ο Μπερλουσκόνι σε παραίτηση

Στις απομαγνητοφωνήσεις αυτές συμπεριλαμβάνεται και μια σελίδα αδημοσίευτων σχολίων σχετικά με μια από τις πιο εκρηκτικές αποκαλύψεις του πρώην υπουργού Οικονομικών των ΗΠΑ: ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες πλησίασαν τον Μπαράκ Ομπάμα πριν από τη σύνοδο των G20 τον Νοέμβριο του 2011 στις Κάνες για να του προτείνουν να αρνηθεί οικονομική στήριξη στην Ιταλία, εκτός κι αν δεχτεί να παραιτηθεί ο τότε προωυθπουργός της χώρας, Σίλβιο Μπερλουσκόνι.

Στο βιβλίο του ο Γκάιτνερ θυμάται ότι είπε στον Ομπάμα «δεν μπορούμε να βάψουμε τα χέρια μας με αίμα» και τον πίεσε να απορρίψει το σχέδιο, πράγμα που ο Ομπάμα έκανε σε μια συνάντηση αργά το βράδυ, γεμάτη εντάσεις, με τους ηγέτες της ευρωζώνης. 

Μεγάλο μέρος της αφήγησης αυτών των γεγονότων έχει «διαγραφεί» με μαύρο μελάνι από τις απομαγνητοφωνήσεις που είδαν οι F.T., αλλά παρ' όλα αυτά, όσα διαβάζονται -και δεν υπάρχουν στο βιβλίο- είναι ενδεικτικά: 

«Γκάιτνερ: Για να είμαι συμπονετικός απέναντί τους, η εμπειρία των Γερμανών ήταν κάθε φορά να κερδίζουν λίγη ηρεμία από τις αγορές και τα ιταλικά σπρεντ να αρχίζουν να πέφτουν. Ο Μπερλουσκόνι υπαναχωρούσε σε όλες τις υποσχέσεις του. Ετσι, είχαν γίνει λίγο παρανοϊκοί, ότι με κάθε πράξη γενναιοδωρίας εισέπρατταν μια στάση τύπου «άι γαμ...» από το κατεστημένο των πιο αδύναμων χωρών στην Ευρώπη, το πολιτικό κατεστημένο... Γι' αυτό και οι Γερμανοί είχαν πάθει αποπληξία.

Ο Σαρκοζί, που προσπαθούσε να ελιχθεί μεταξύ της άποψης των Γερμανών για την κρίση και του γεγονότος ότι η Γαλλία υπέφερε από τις παράπλευρες απώλειες επειδή η Ευρώπη αποδυναμωνόταν, ήταν και σε φάση προεκλογικής εκστρατείας. Προσπαθούσε να δει πώς θα γεφυρώσει τις διαφορές..

Γινόταν μια σύνοδος των G20 στη Γαλλία με οικοδεσπότη τον Σαρκοζί, που ήταν απίστευτα ενδιαφέρουσα, συναρπαστική εμπειρία για μας και τον πρόεδρο και θα σας πω μερικά πράγματα εν συντομία. Οι Ευρωπαίοι στην πραγματικότητα μας προσέγγισαν, πλαγίως και εμμέσως, λέγοντας: «Βασικά θέλουμε να μας στηρίξετε για να διώξουμε τον Μπερλουσκόνι». Αυτό που ήθελαν ήταν να πούμε ότι δεν θα υποστηρίξουμε χρηματοδότηση από το ΔΝΤ για την Ιταλία, εάν τη χρειαζόταν, με τον Μπερλουσκόνι πρωθυπουργό. Ηταν ενδιαφέρον. Είπα όχι...»

 

Το «κούρεμα» και τα «πακέτα διάσωσης»

Για τη διαβόητη πλέον «διακήρυξη της Ντοβίλ» το 2010, όταν Μέρκελ και Σαρκοζί ανακοίνωσαν ότι τα πακέτα διάσωσης στο μέλλον θα περιλαμβάνουν αναγκαστικά «κουρέματα» σε κατόχους ομολόγων της ευρωζώνης -απόφαση που προκάλεσε πανικό στις αγορές- ο Γκάιτνερ είπε:

«Ηταν ένας απίστευτα λανθασμένος υπολογισμός... Εκαναν μια συνάντηση στην Ντοβίλ, όπου ο Σαρκοζί για να πείσει τη Μέρκελ να υποχωρήσει από την ιστορία του “δημοσιονομικού συμφώνου”, που θα του έκανε πολιτική ζημιά -γιατί θα έβαζε τη Γαλλία κάτω από τον έλεγχο της Γερμανίας στη δημοσιονομική πολιτική-, συμφώνησε να τη στηρίξει σε αυτή την υπόθεση του κουρέματος...

Ημουν στο Cape Cod για τη Γιορτή των Ευχαριστιών και θυμάμαι ένα τηλεφώνημα των G7 που δέχτηκα στο μικρό δωμάτιο του ξενοδοχείου μου. Και εγώ -και ο Τρισέ έκανε το ίδιο πράγμα- είμαι βέβαιος ότι ήμουν αγενής και είπα “βασικά εάν το κάνετε αυτό, το μόνο που θα καταφέρετε είναι να επιταχύνετε τη φυγή από την Ευρώπη. Κανείς δεν θα δανείσει ούτε ένα δολάριο, ένα ευρώ σε ευρωπαϊκή κυβέρνηση... πρέπει να επιβάλετε κάποιου είδους αναδιάρθρωση, κούρεμα. Αντιστρέφει τελείως τα κίνητρα που θέλετε να δώσετε”.

Επαθα αποπληξία ακούγοντας την πρόταση και είπα ότι μπορεί να χρειαστεί να -δεν θυμάμαι πώς ακριβώς το είπα- να πρέπει να αναδιαρθρώσετε την Ελλάδα, αλλά μέχρι να αποκτήσετε την ικανότητα να προστατεύσετε ή να εγγυηθείτε την υπόλοιπη Ευρώπη από τη μετάδοση που θα ακολουθήσει....δεν μπορείτε να το κάνετε αυτό...

Στο σημείο εκείνο ο Τρισέ είχε πάθει αποπληξία με αυτούς τους τύπους και τους είπε ότι δεν έχετε την πολυτέλεια να ξεστομίζετε αυτές τις χαλαρές κουβέντες για κουρέματα, μέχρι να είστε σε καλύτερη θέση να εγγυηθείτε και να προστατεύσετε την Ευρώπη...»

 

«Η Μέρκελ ποτέ δεν ήθελε να με δει»

Υπάρχουν και ορισμένες παλαιότερες αποκαλύψεις στις απομαγνητοφωνήσεις, γράφουν οι F.T, όπως το γεγονός ότι η Ανγκελα Μέρκελ, δεν ενδιαφερόταν να συναντήσει τον Γκάιτνερ -σε αντίθεση με τον Σαρκοζί που τον κάλεσε στο Παρίσι- ακόμα και όταν ο τότε υπεύθυνος για τις διεθνείς σχέσεις του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, υπέβαλε ανεπίσημο αίτημα.

«- Ερώτηση: Τότε μιλούσατε με τη Μέρκελ;

- Γκάιτνερ: Οχι. Η Μέρκελ δεν ήθελε να μου μιλήσει. Ποτέ δεν κάλεσα απευθείας τη Μέρκελ. Ημουν σε συναντήσεις του προέδρου με την Μέρκελ, αλλά ποτέ (δεν μιλήσαμε), παρότι πήγα στο Βερολίνο αρκετές φορές. Νομίζω ότι με αντιμετώπισε με σεβασμό, με άκουγε και μου μιλούσε σε εκείνες τις συναντήσεις (με τον Ομπάμα), αλλά όταν πήγα στη Γερμανία... Ποτέ δεν μου αρέσει να ζητάω να δω έναν ηγέτη. Το βρίσκω προσβλητικό. Η άποψή μου είναι: ξέρουν ότι θα πάω, εάν ο υπουργός Οικονομικών θέλει να δω τον επικεφαλής της κυβέρνησης και μου ζητήσουν να τον δω, τότε θα το κάνω. Και η Μέρκελ ποτέ δεν ήθελε να με δει. Είδα τον Σαρκοζί και το φυσιολογικό είναι σε αυτές τις χώρες όλοι να θέλουν να με συναντήσουν.

Για τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε η άποψή του ήταν:

«Είναι εντυπωσιακός τύπος, πραγματικά μου αρέσει, ακόμα και όταν διαφωνούμε πολύ σε θέματα ουσίας. Είναι ευρωπαϊστής, μεγαλύτερος σε ηλικία από τη Μέρκελ, ήταν πιο ισχυρός στο κόμμα του, το CDU, από τη Μέρκελ και είχαν πάντα οι δυο τους μια πολύ ενδιαφέρουσα σχέση. Είναι κάποιος που βρίσκεται μπροστά της... Πολύ ενδιαφέρον τύπος.»

Μέλος της
ΕΝΕΔ