Για να μη γίνει η θηριωδία της ομοφοβίας εικόνα από το μέλλον

roz_trigono.jpg

«Οι άντρες με το ροζ τρίγωνο»: Το Σάββατο με την «Εφ.Συν.»

Πρώτα «διαλύθηκαν όλες οι οργανώσεις των ομοφυλόφιλων, η κυκλοφορία των αντίστοιχων περιοδικών απαγορεύτηκε, τα κέντρα συνάντησής τους έκλεισαν. Ορισμένοι αναγκάστηκαν να αποκρύψουν την ταυτότητά τους προχωρώντας σε γάμους με λεσβίες. Αλλοι πάλι δεν τα κατάφεραν, συνελήφθησαν και καταδικάστηκαν.

Ολη η ομοφυλόφιλη κουλτούρα κατέρρευσε, ο φόβος και η ανησυχία κυριαρχούσαν πλέον σε όλες τις εκδηλώσεις», σημειώνει η Ρουμπίνη Ζαρκάδη στον εξαιρετικά κατατοπιστικό πρόλογό της στο βιβλίο του Xάιντς Xέγκερ «Οι άντρες με το ροζ τρίγωνο: η μαρτυρία ενός ομοφυλόφιλου από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης (1939-1945)» (μετάφραση Ρίτσα Δεκαβάλλα, πρώτη ελληνική έκδοση: Μαύρη Λίστα, 2000), που κυκλοφορεί με την «Εφ.Συν.» το Σάββατο, ημέρα του Athens Pride. 

Το βιβλίο φέρνει την ανθρώπινη θηριωδία και τη φρίκη της ομοφοβίας και κάθε ρατσισμού πολύ κοντά μας, όχι σαν αναπάντεχη, απροειδοποίητη καταστροφή, αλλά σαν κάτι που εκδηλώνεται κατά κύματα, μέχρι που, χωρίς να το καταλάβουμε, μας έχει παρασύρει σε μια δίνη χωρίς επιστροφή. 

Είναι ένα μάθημα σημαντικό, σε μια περίοδο που η φασιστική Ακροδεξιά, είτε δείχνοντας το πρόσωπό της είτε φορώντας ένα λεπτό πέπλο νομιμότητας, απειλεί και πάλι τον δημόσιο χώρο και οι θεσμικές οχυρώσεις του κράτους δικαίου και των δημοκρατικών κατακτήσεων πέφτουν η μία μετά την άλλη. 

Στη δεύτερη φάση του χιτλερικού σχεδίου εξόντωσης των ομοφυλόφιλων, από το 1935 μέχρι την αρχή του πολέμου, «η πορνεία απαγορεύτηκε και αυτή διά νόμου, όπως ο γυμνισμός, οι κάθε είδους πορνογραφικές φυλλάδες και η πώληση προφυλακτικών. Μόνο ο "νόμιμος" γάμος μπορούσε να συμβάλει στη διατήρηση της "καθαρότητας" της φυλής και οποιαδήποτε εξωσυζυγική σχέση θεωρούνταν κατακριτέα», γράφει η ερευνήτρια.

Και η τελευταία πια περίοδος, μετά την έναρξη του πολέμου, «χαρακτηρίζεται από την αύξηση των συλλήψεων και των εισαγωγών στα στρατόπεδα συγκέντρωσης ομοφυλόφιλων, την επιβολή της θανατικής ποινής στις "ιδιαίτερα σοβαρές περιπτώσεις" και την ιδιαίτερα μεγάλη πίεση στους ομοφυλόφιλους άντρες να ευνουχίζονται "οικειοθελώς"», σημειώνει η ερευνήτρια. 

Σ'αυτή την περίοδο, το 1939, αναφέρει ο ομοφυλόφιλος ήρωας της μαρτυρίας που καταγράφει ο Χάιντς Χέγκερ, «ήταν Παρασκευή, γύρω στη μία το μεσημέρι, σχεδόν ένας χρόνος από την ημέρα που η Αυστρία έγινε "Όστμαρκ", όταν η πόρτα του σπιτιού μου χτύπησε δυο φορές. Σύντομα μεν, αλλά σταθερά και αυταρχικά· έτσι μου φάνηκε. Με το που άνοιξα, ένας άντρας με ρεπούμπλικα και δερμάτινο παλτό μου δήλωσε κοφτά «Γκεστάπο» και μου έβαλε στο χέρι μια κάρτα με τη δακτυλογραφημένη εντολή να περάσω στις δύο για ανάκριση από το κεντρικό τμήμα της Γκεστάπο στο ξενοδοχείο Mετροπόλ στη Μόρτσινπλατς.

»[...] Όλα αυτά μου φάνηκαν πολύ ύποπτα, και με κυρίεψε ένας ακαθόριστος φόβος, το συναίσθημα ότι ένας μεγάλος κίνδυνος με παραμονεύει. Το ίδιο πρέπει να ένιωθε και η μάνα μου, γιατί, όταν τη χαιρέτησα για να εκτελέσω την εντολή της Γκεστάπο, με έσφιξε στην αγκαλιά της και μου επανέλαβε πολλές φορές: «Να προσέχεις, μικρέ, ακούς, να προσέχεις».

» Oύτε αυτή ούτε όμως κι εγώ μπορούσαμε να φανταστούμε πως θα περνούσαν πάνω από έξι χρόνια για να ξαναϊδωθούμε και να ξαναγκαλιαστούμε, εγώ ένα ανθρώπινο ναυάγιο κι αυτή μια γυναίκα ρημαγμένη, που για έξι ολόκληρα χρόνια, εκτός από το φόβο και την ανησυχία για τη ζωή του γιου της, ήταν αναγκασμένη να υφίσταται και όλες τις βρισιές και τους εξευτελισμούς των γειτόνων και των συνανθρώπων της, μια και πολύ σύντομα έγινε γνωστό σε όλους ότι ο γιος της ήταν ομοφυλόφιλος κι έπρεπε να εγκλειστεί σε στρατόπεδο συγκέντρωσης».

Αλλά το σπέρμα της θηριωδίας εντοπίζεται πολύ πριν, πριν πάρει την εξουσία και επιβάλει το φασιστικό καθεστώς ο Χίτλερ. Η διαβόητη παράγραφος 175 της γερμανικής νομοθεσίας περί σοδομισμού, στην οποία βασίστηκε η εξόντωση 5.000 με 15.000 ομοφυλόφιλων από το Γ' Ράιχ, είχε θεσπιστεί το 1871 και παρέμεινε σε ισχύ, παρόλες τις προσπάθειες του ομοφυλοφιλικού και λεσβιακού κινήματος να την καταργήσει, φτάνοντας πολύ κοντά στην επιτυχία το 1929, επιτυχία που εμποδίστηκε στη Βουλή από τους ναζί.

Παρόλες τις μικρές νίκες, παρόλες τις επιμέρους νομοθετικές αλλαγές σε προοδευτική κατεύθυνση, παρόλα τα φιλοσοφικά και επιστημονικά συγγράμματα συνηγορίας στην ομοφυλοφιλία και την περιρρέουσα ατμόσφαιρα ανοχής, η ομοφυλοφιλία παρέμεινε συνδεδεμένη στις αντιλήψεις των περισσότερων με την παρακμή του κράτους, αντίληψη που ενισχύθηκε από τις ψυχιατρικές θεωρίες που εμφανίστηκαν στο τέλος του 19ου αι., σύμφωνα με τις οποίες η ομοφυλοφιλία ήταν «παθολογική κατάσταση».

Οι ομοφυλόφιλοι θεωρούνταν και αντιμετωπίζονταν σαν απειλή. Όταν πήραν την εξουσία οι Ναζί, το υπόστρωμα είχε ήδη δημιουργηθεί. «Ολα τα επιχειρήματα που χρησιμοποιήθηκαν κατά καιρούς εναντίον τους κέρδισαν πάλι έδαφος και με βάση αυτά η ομοφυλοφιλία θεωρούνταν "μεταδοτική ασθένεια", που απειλούσε ως επί το πλείστον τους νέους και τα θύματα αντιμετωπίζονταν ως εχθροί του κράτους», σημειώνει η Ρουμπίνη Ζαρκάδη.

Η μαρτυρία του συγγραφέα από την καθημερινότητα του ομοφυλόφιλου ήρωα του βιβλίου στα στρατόπεδα συγκέντρωσης δείχνει πού οδηγεί ο δρόμος αυτός, όταν χαλαρώνουν τα ανακλαστικά της κοινωνίας και της πολιτικής. 

Αλλά αυτό το δίδαγμα άργησε να φτάσει στον προορισμό του και είναι ζήτημα αν αποτελεί σήμερα κοινωνικό κεκτημένο. «Η σημερινή μοντέρνα και, όπως λένε, «ανοιχτή» κοινωνία, αποδέχεται μεν την ομοφυλοφιλία, την έχει κάνει μάλιστα και θέμα θεατρικών και κινηματογραφικών έργων, την ίδια στιγμή που περιφρονούνται και καταδιώκονται οι ομοφυλόφιλοι. Αποστολή της επιστήμης και των ανθρωπιστικών οργανώσεων θα έπρεπε να είναι η ενημέρωση και η διάλυση αυτής της αντίφασης στον σημερινό πολιτισμό.

Όπως όμως είναι τώρα τα πράγματα, είμαστε αναγκασμένοι να ζούμε ακόμη στη σκιά της κοινωνίας και να τα βολεύουμε κουτσά-στραβά στη ζωή με τρόπο που δεν ανταποκρίνεται στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια», γράφει προς το τέλος της μαρτυρίας του ο ήρωας του βιβλίου, χρόνια μετά τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, από τα οποία επέζησε.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας