Eυρώπη: ο απέραντος παράδεισος των πολυεθνικών

evropi-xartis-euro.jpg

Χάρτης της Ευρώπης - 50 ευρώ Το μοντέλο επιχειρηματικής δομής -Commandnoire Vennootschap ή CV- αποτελεί το «μάννα εξ Ολλανδίας» για όσους ήθελαν να ελαφρύνουν τα φορολογικά τους βάρη, ειδικά τις αμερικανικές επιχειρήσεις | Dreamstime

Φορολογικοί παράδεισοι υπάρχουν πολλοί... Κάποιοι βρίσκονται στη μακρινή Θάλασσα της Καραϊβικής, κάποιοι άλλοι στον αχανή Ειρηνικό Ωκεανό. Τους παραδείσους αυτούς η Ευρωπαϊκή Ενωση ετοιμάζεται να βάλει σύντομα σε μια μαύρη λίστα, παραβλέποντας όμως ότι ο μεγαλύτερος παράδεισος των απανταχού πολυεθνικών του πλανήτη δεν βρίσκεται μακριά, αλλά εδώ, στη γειτονιά μας, στην ίδια τη «γηραιά ήπειρο».

Οπως αποκαλύπτει σε χθεσινό του άρθρο στον βρετανικό Guardian ο γνωστός οικονομολόγος Γκάμπριελ Ζούκμαν (συγγραφέας του αποκαλυπτικού βιβλίου «Ο κρυμμένος πλούτος των εθνών» που κυκλοφόρησε μαζί με την «Εφ.Συν.»), έξι φορολογικοί παράδεισοι της Ευρώπης, όλοι τους χώρες της ευρωζώνης (Λουξεμβούργο, Ιρλανδία, Ολλανδία, Βέλγιο, Μάλτα και Κύπρος), άντλησαν μόνο πέρυσι από πολυεθνικές εταιρείες 350 δισ. ευρώ συνολικά.

Λίρα Αγγλίας Dreamstime
Τα χρήματα αυτά ήταν κέρδη που οι πολυεθνικές αποκόμισαν κυρίως από τη δραστηριότητά τους σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης και τα οποία, αφού «μαγειρεύτηκαν» κατάλληλα από στρατιές οικονομοτεχνικών σε Λουξεμβούργο και Ολλανδία, κατέληξαν να φορολογηθούν με συντελεστές από 0% έως 5%.

Το παραπάνω ποσό είναι εντυπωσιακό για την «Ευρώπη-offshore», αν συνυπολογιστεί ότι οι εκτιμήσεις του Ζούκμαν και των συνεργατών του, που δημοσιοποιήθηκαν πριν από λίγες ημέρες, φέρουν το συνολικό ποσό που «πάρκαραν» το 2016 οι πολυεθνικές σε όλους τους φορολογικούς παραδείσους του κόσμου να είναι λίγο πάνω από τα 600 δισ. ευρώ.

Ούτε λίγο-ούτε πολύ δηλαδή, οι εν λόγω 6 φορολογικοί παράδεισοι της Ευρώπης (χωρίς σε αυτούς να υπολογίζονται Ελβετία και Βρετανία) συγκεντρώνουν σήμερα πάνω από τα μισά κεφάλαια που οι πολυεθνικές μεταφέρουν παγκοσμίως σε οffshore με στόχο τη μείωση των φορολογικών τους υποχρεώσεων.

Και αν Λουξεμβούργο, Ιρλανδία, Κύπρος ή ακόμη η Μάλτα είναι λίγο-πολύ γνωστές για την ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση που παρέχουν σε όσους μετακινούν τα χρήματά τους στην επικράτειά τους, εκείνη που προκαλεί τεράστια έκπληξη είναι αναμφίβολα η Ολλανδία.

Ιδρυτικό μέλος της Ε.Ε., η «χώρα της τουλίπας» αποτελεί σύμφωνα με τις διαρροές των Paradise Papers εδώ και μια δεκαετία κορυφαίο φορολογικό παράδεισο για τις μεγάλες επιχειρήσεις των ΗΠΑ. Μεταξύ αυτών και η γνωστή αλυσίδα καφέ Starbucks, η εταιρεία ταχυμεταφορών FedEX, ο φαρμακευτικός κολοσσός Pfizer, η κατασκευάστρια ηλεκτρικών αυτοκινήτων Tesla, η Nike.

Γεν Ιαπωνίας Dreamstime
Η ημερομηνία-κλειδί για τον μετασχηματισμό της Ολλανδίας σε φορολογικό παράδεισο ήταν η 6η Ιουλίου 2005, όταν από τη φορολογική της συμφωνία με τις ΗΠΑ αφαιρέθηκε ρήτρα κατά της κατάχρησης. Αυτό επέτρεψε στις αμερικανικές εταιρείες να νομιμοποιήσουν την κατάχρηση του ολλανδικού εταιρικού δικαίου και να προβούν σε φοροαποφυγή δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Το ολλανδικό «κόλπο»

Οχημά τους ήταν η εκμετάλλευση μιας ολλανδικής επιχειρηματικής δομής, της Commandnoire Vennootschap ή CV, η οποία αποτελεί την ολλανδική έκδοση μιας περιορισμένης εταιρικής σχέσης.

Σε μια CV, όπως και σε μια σύμπραξη περιορισμένης ευθύνης, δύο ή περισσότερα φυσικά ή νομικά πρόσωπα μπορούν να ενωθούν για επιχειρηματικούς σκοπούς. Ενας εκ των εταίρων, ο εταίρος περιορισμένης ευθύνης, είναι υπεύθυνος μόνο για ένα σταθερό ποσό, ενώ ο άλλος, ο γενικός εταίρος, είναι πλήρως υπεύθυνος.

Ομως σε αντίθεση με ό,τι ισχύει στη Γερμανία, οι CV της Ολλανδίας δεν θεωρούνται ενιαίες φορολογικές οντότητες, αλλά συνέταιροι. Αυτό σημαίνει ότι για τις ολλανδικές φορολογικές αρχές, υπεύθυνη για την καταβολή των φόρων δεν είναι η ίδια η CV, αλλά οι μεμονωμένοι εταίροι της.

Οι CV αποτέλεσαν το «μάννα εξ Ολλανδίας» για όσους ήθελαν να ελαφρύνουν τα φορολογικά τους βάρη, ειδικά για τις αμερικανικές επιχειρήσεις.

Ιδρύοντας συγκεκριμένα μια CV στην Ολλανδία και μία ή δύο ολλανδικές θυγατρικές, οι αμερικανικές επιχειρήσεις έπιασαν το... 13άρι της φοροαποφυγής. Κι αυτό γιατί αν μια αμερικανική εταιρεία είναι ο ένας εκ των δύο εταίρων της ολλανδικής CV, τότε οι φορολογικές αρχές της Ολλανδίας υιοθετούν την άποψη ότι τα κέρδη της φορολογούνται στις ΗΠΑ.

Από την πλευρά τους, οι αμερικανικές φορολογικές αρχές θεωρούν την ολλανδική CV ενιαία φορολογούμενη οντότητα και άρα φορολογήσιμη στην Ολλανδία.

Το αποτέλεσμα είναι δύο χώρες με δύο διαφορετικές απόψεις, χωρίς ρήτρα κατάχρησης στη μεταξύ τους φορολογική συμφωνία. Επί της ουσίας παρέχουν οι ίδιες στα υποκείμενα φορολόγησης άσυλο και στο τέλος κανείς δεν πληρώνει φόρο.

Δολάριο ΗΠΑ Dreamstime
Υπολογίζεται ότι από την υιοθέτηση αυτής της φορολογικής συμφωνίας, επιχειρηματικά κέρδη περίπου 500 δισ. ευρώ εισέρρευσαν στην Oλλανδία. Το 2015 οι μισές και πλέον από τις 500 μεγαλύτερες επιχειρήσεις των ΗΠΑ είχαν τουλάχιστον μία CV στην Ολλανδία. Κανένας άλλος φορολογικός παράδεισος του κόσμου δεν είχε περισσότερες. Κατευθύνουν εκεί το 63% των εκτός ΗΠΑ κερδών τους.

Το ερώτημα που γεννάται είναι αν όλα αυτά είναι τυχαία. Είναι ένα νομικό κενό που κανείς δεν πρόσεξε; Εγγραφα της ολλανδικής κυβέρνησης έδειξαν ότι τα εμπλεκόμενα μέρη γνώριζαν πολύ καλά τι έκαναν. Ο τότε υπουργός Οικονομικών, Joop Win, αγνόησε επιδεικτικά τις προειδοποιήσεις της Διεύθυνσης διεθνών φορολογικών υποθέσεων του κοινοβουλίου.

Σε σχετικό σημείωμά του φέρεται να λέει: «Η Ολλανδία δεν χρειάζεται να υπηρετεί ως φορολογικός επιθεωρητής του κόσμου». Για κάποιον που έχει ως έργο του την εξασφάλιση υψηλότερων φορολογικών εσόδων, αυτή είναι αναμφίβολα μια κάπως περίεργη άποψη.

Περίεργη συμπεριφορά

Αλλά αυτό που είναι ακόμη πιο περίεργο είναι η συμπεριφορά της αμερικανικής πλευράς, που χάνει κάθε χρόνο εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια εξαιτίας του φορολογικού κενού της Ολλανδίας.

Εν τω μεταξύ, ο αριθμός των CV από 696 το 2013 εκτοξεύτηκε σε 1.325 το 2016 και η υπόθεση... βρόμισε. Η ολλανδική κυβέρνηση συμφώνησε τελικά με την Κομισιόν να κλείσει το φορολογικό κενό, όχι όμως άμεσα αλλά το 2020.

Στην καθυστέρηση αυτή που επιτρέπει στις αμερικανικές εταιρείες να έχουν άλλα δύο χρόνια νόμιμης απόκρυψης των κερδών τους σημαντικό ρόλο έπαιξε και ο «δικός μας», Γερούν Ντάισελμπλουμ, υπουργός Οικονομικών της Ολλανδίας και επικεφαλής του Eurogroup.

Το Eurogroup αυτήν την εβδομάδα δεσμεύτηκε ότι θα δημοσιοποιήσει ώς το τέλος του 2017 μαύρη λίστα φορολογικών παραδείσων. Σε αυτήν φέρεται να μην υπάρχει καμία χώρα της Ε.Ε... Ποιον αλήθεια μπορούν να κοροϊδέψουν πια;

ΟΙ ΝΕΕΣ ΑΠΟΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ PARADISE PAPERS

Aπό την Οξφόρδη ώς τη... Σακίρα

Νέα πρόσωπα από τον χώρο της διασκέδασης, αλλά και γνωστά Πανεπιστήμια της Βρετανίας και των ΗΠΑ φέρεται ότι αξιοποιούσαν υπεράκτιους φορολογικούς παραδείσους προκειμένου να κάνουν τις δουλειές τους αφορολόγητα.

Ευρώ Dreamstime
Τα χθεσινά δημοσιεύματα των διεθνών ΜΜΕ που ερευνούν το σκάνδαλο των «Paradise Papers» αποκάλυψαν ότι τα Πανεπιστήμια της Οξφόρδης και του Κέιμπριτζ αλλά και σχεδόν τα μισά κολέγια της Οξφόρδης επένδυαν μυστικά δεκάδες εκατομμύρια λίρες σε offshore επενδυτικά κεφάλαια, μεταξύ άλλων και σε κοινοπραξία που είχε αντικείμενό της την εξόρυξη πετρελαίου.

Οι φάκελοι που διέρρευσαν έδειξαν ακόμη ότι 104 αμερικανικά Πανεπιστήμια και κολέγια, μεταξύ των οποίων τα Columbia, Princeton, Stanford University of Pensylvania, είχαν συμφέροντα σε υπεράκτιους προορισμούς, καταβάλλοντας ελάχιστο ή καθόλου φόρο με στόχο τη μεγέθυνση της ήδη τεράστιας περιουσίας τους μακριά από τον δημόσιο έλεγχο.

Με συνολικές δωρεές μεγαλύτερες των 500 δισ. δολαρίων στην κατοχή τους τα Πανεπιστήμια εξελίχθηκαν σε κορυφαίους παίκτες των οffshore παιχνιδιών. Αρκετές από τις επενδύσεις τους γίνονταν συχνά μέσω μυστικών εταιρειών-κέλυφος που τους βοηθούσαν να φοροαποφεύγουν.

Αξιοσημείωτο είναι ότι κάποια από τα κεφάλαια των αμερικανικών Πανεπιστημίων επενδύθηκαν σε ρυπογόνους βιομηχανίες, παρά το γεγονός ότι η πανεπιστημιακή κοινότητα διαδραματίζει σήμερα καθοριστικό ρόλο στη μάχη κατά της κλιματικής αλλαγής.

Από τον καλλιτεχνικό χώρο, μετά τον Μπόνο και τη Μαντόνα, δουλειές με φορολογικούς παραδείσους αποκαλύφθηκε ότι είχαν και:

α. η γνωστή Αυστραλή ηθοποιός Νικόλ Κίντμαν και ο σύζυγός της, μουσικός της κάντρι Κιθ Ούρμπαν, που αξιοποιούσαν μέρος του πλούτου τους μέσω εταιρείας στις Μπαχάμες η οποία δραστηριοποιούνταν στα ακίνητα. Φυσικά, με ελάχιστη φορολογική επιβάρυνση.

β. Η Κολομβιανή τραγουδίστρια της ποπ Σακίρα που ήταν μέτοχος εταιρείας στη Μάλτα στην οποία είχε μεταφέρει τα πνευματικά δικαιώματα, εμπορικές επωνυμίες και μουσικά περιουσιακά της στοιχεία. Ανάλογη οντότητα για φορολογικούς πάντα λόγους διατηρούσε και στο Λουξεμβούργο.

γ. Ο κινηματογραφικός παραγωγός Χάρβεϊ Γουεϊνστάιν που κατηγορείται τον τελευταίο καιρό για σεξουαλική παρενόχληση ηθοποιών, φέρεται ότι επένδυσε σε κοινοπρακτικό επενδυτικό κεφάλαιο Scientia Healt Group που είχε έδρα τις Βερμούδες.

δ. Η γκουρού του λάιφστάιλ Μάρθα Στιούαρτ ήταν και αυτή επενδύτρια της Scientia.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας

Μέλος της
ΕΝΕΔ