Ευρώπη, Ελλάδα: ιστορία, πρόσφυγες και παιδιά

sxoleio.jpg

1ο Δημοτικό Σχολείο Νέου Ικονίου Το παρήγορο είναι ότι τα κόμματα του δημοκρατικού τόξου της Ελλάδας αντέδρασαν στην επίδειξη ρατσισμού και μισαλλοδοξίας των υπόδικων της Χρυσής Αυγής και καταδίκασαν την εισβολή και τους τραμπουκισμούς των χρυσαυγιτών στο Α' Δημοτικό Νέου Ικονίου | EUROKINISSI/ΣΤΕΛΙΟΣ ΜΙΣΙΝΑΣ

Η προσπάθεια διαχείρισης της κρίσιμης φάσης για την κοινωνία και την οικονομία, εντός της διαρκούς αυτοτροφοδοτούμενης στασιμότητας, φορτίζεται με λάθη, κούραση, αδυναμίες∙ ίσως, με ατελή σχέδια∙ εν προκειμένω, με ατελή σχέδια επί του προσφυγικού και μεταναστευτικού.

Ομως, τι πρέπει να κάνουμε με τα παιδιά; Πώς ξεχωρίζουμε το καλό από το κακό, όταν οι υποσχέσεις του καλού μοιάζουν αδιέξοδες; Γιατί στην πλειονότητά τους οι Ευρωπαίοι, ο μέσος Ελληνας, παραμένουν δύσπιστοι στις πολιτικές, αμφίθυμοι, απαισιόδοξοι, φοβικοί;

Ιστορικά, τουλάχιστον, αξίζει να έχουμε υπόψη την παραδοχή του κακού, την πανουργία του. Το «τέλος της ιστορίας» ήταν φενάκη∙ εξίσου ασταθής και η ιδέα ότι τα «χειρότερα πέρασαν». Διότι, αν το κακό πέρασε -που είναι εδώ-, δεν σημαίνει ότι χάθηκε για την ιστορία. Αυτό τουλάχιστον σημείωνε ο Μπένγιαμιν όταν έβαζε τον άγγελο της ιστορίας να έχει το πρόσωπό του στραμμένο στο παρελθόν... Εκεί όπου μας παρουσιάζεται συμπαγής η αλληλουχία των γεγονότων…

Στην Ευρώπη, έγινε κάποια στιγμή κατανοητό, στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του ’40, ότι υπερίσχυε ένα είδος «αισθητικής του κακού» μόλις έγινε γνωστή η φρίκη του Β' Παγκοσμίου: ο όλεθρος, η ταπείνωση και ο βασανισμός των λαών δεν εξυπηρετούσαν κανέναν λογικό σκοπό, παρά μόνον την παραφροσύνη.

Το «ποτέ ξανά» στην ίδρυση της Ενωμένης Ευρώπης σήμαινε πως είχαν ξεπεραστεί τα σύνδρομα νικητών-ηττημένων του Α' Παγκοσμίου. Οι λαοί δεν ήθελαν να ζουν πλέον σε «τούτη την κοιλάδα της θρηνωδίας», όπου οι πρόσφυγες επέστρεφαν με τα πόδια στις κατεστραμμένες χώρες τους.

Σε αυτό το σχέδιο περιλαμβανόταν πρωτίστως η Γερμανία η οποία, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, μαζί με την Ελλάδα, την Πολωνία και την Ιταλία, είχε καταταχθεί μεταξύ των χωρών που υπέστησαν τα μεγαλύτερα δεινά του πολέμου.

Η Ευρώπη, σήμερα, δεν κοιτά το παρελθόν της. Παρασύρεται σε έναν στενό, κοντόφθαλμο οικονομισμό για να λύσει προβλήματα που τον υπερβαίνουν.

Ενώ είναι παρόντα και αύξοντα τα τεκμήρια επανεκκίνησης των εθνικισμών, του ρατσισμού και του φασισμού, ορισμένοι διατείνονται ότι εργάζονται για το καλό της Ευρώπης, ενώ αρκετοί -με φράχτες στα σύνορά τους για να μην περάσει κανένας πρόσφυγας ή μετανάστης- κατηγορούν άλλοι την Ελλάδα, άλλοι την Ιταλία ή τη Γαλλία για το κακό: δηλαδή για την υπονόμευση του σχεδίου λιτότητας και για σχέδια ανέφικτης, κατεψυγμένης αμοιβαιότητας: για μουτουαλισμούς.

Π.χ., ο Γερμανός οικονομολόγος Χανς Βέρνερ Ζιν, άτεγκτος υπερασπιστής των γερμανικών συμφερόντων, βαθιά υπεροπτικός, επιμένει: «Τhe mutualization model is not working for the eurozone». Τέρμα λοιπόν στην αμοιβαιότητα. Δεν λειτουργεί. Αλλά είναι ειρωνικό όταν το πείσμα εις βάρος της αμοιβαιότητας και της αλληλεγγύης γυρίζει πίσω την ιστορία.

Τι γίνεται με το προσφυγικό, το μεταναστευτικό; Πώς υποδέχεται η Ευρώπη τη νέα κινούμενη κρίσιμη μάζα; Τα παιδιά; Η ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική εμφανίζεται σαν ιδέα ανοσοποιητικών και αποσμητικών σκευασμάτων που μηχανεύονται οι πολιτικές ελίτ για να ξεπεράσουν τις πρακτικές δυσκολίες που οι ίδιες προκάλεσαν. Και τα όποια λάθη δημιουργούν κοινωνικούς μηχανισμούς που μετατρέπουν τους αδύνατους σε πόλο ανάφλεξης της εθνικιστικής και ρατσιστικής οργής.

Το πρώτο παρήγορο είναι ότι τα κόμματα του δημοκρατικού τόξου της Ελλάδας αντέδρασαν στην επίδειξη ρατσισμού και μισαλλοδοξίας των υπόδικων της Χρυσής Αυγής και καταδίκασαν την εισβολή και τους τραμπουκισμούς των χρυσαυγιτών στο Α' Δημοτικό Νέου Ικονίου.

Προφανώς, έχει γίνει κατανοητό ότι δεν υπάρχει χώρος για κομματικούς μικροκαβγάδες απέναντι σε αυτούς που γρονθοκοπούν δασκάλους και γονείς για να μην πατήσουν παιδιά-προσφυγόπουλα σε ελληνικό σχολείο. Εχει γίνει αντιληπτό ότι πρόκειται για δράση μιας φαιόχρωμης και συμπαγούς μάζας ρατσιστών και φασιστών που μαχαιρώνουν κάθε μέρα τη δημοκρατία.

Το δεύτερο, και πιο κρίσιμο, είναι η κατανόηση. «Η παράδοση των καταπιεσμένων μάς διδάσκει ότι η “κατάσταση έκτακτης ανάγκης” δεν είναι η εξαίρεση αλλά ο κανόνας», όπως θα έλεγε ο Μπένγιαμιν. Και αυτό, με τη σειρά του, μας λέει ότι δεν έχουμε καμία υποχρέωση να ακούσουμε την παλιά ρήση που παροτρύνει να διαλέξουμε ένα ήδη γνωστό κακό -τους μελανοχίτωνες- από ένα μη αποδεδειγμένο καλό.

Στο κάτω κάτω, θα πρέπει να δούμε το χειρότερο: ότι, δηλαδή, το κακό βρίσκεται εντός αυτής της ιδέας της κοινωνικής «σωτηρίας». Το «μόνο για Ελληνες» της Χρυσής Αυγής σπέρνει μόνο μίσος κατά των προσφύγων, κατά των μεταναστών και -κυρίως- κατά των παιδιών. Κανείς δεν «παίρνει πίσω τη χώρα του» με σχέδιο που έχει μόνον καταστροφή και καμία σωτηρία.

Αιώνες τώρα στην Ευρώπη πασχίζουμε να εντοπίσουμε τα όρια του καλού και του κακού - προσπάθεια που περιεπλάκη κατά τρόπο ευθέως ανάλογο με τη χαμαιλεόντεια ικανότητα του κακού και την έλλειψη ευρηματικότητας του καλού. Κι όμως, το διακύβευμα είναι εδώ.

Το Brexit, η έλευση του Τραμπ, η αναβίωση του πολιτικού αυταρχισμού, το βάσανο του ευρωπαϊκού Νότου, η συνέχιση του πολέμου στη Συρία, η μαζική εξόντωση πληθυσμών, η ισλαμική τρομοκρατία στην Ευρώπη, τέλος, η ανάκαμψη του φασισμού θα πρέπει να αποκωδικοποιηθούν ως τροχιοδεικτικά κινδύνου αλλά και ως ευκαιρίες συλλογικών ανατοποθετήσεων.

Αν κατανοήσουμε την απλωσιά του κακού, ίσως τότε έχουμε μια ελπίδα να αναγνωρίσουμε την έλευση του καλού ως ρυθμό του κόσμου που, προς στιγμήν όμως, είναι μακριά.

 

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας

Μέλος της
ΕΝΕΔ