Εξετάσεις για τα ΑΕΙ; Να θυμηθούμε τα αυτονόητα

metarithmisi_papanoutsou-papandreou.jpg

Ο νόμος 4379 του 1964 (μεταρρύθμιση Παπανούτσου-Παπανδρέου) για την υιοθέτηση του Ακαδημαϊκού Απολυτηρίου Ο νόμος 4379 του 1964 (μεταρρύθμιση Παπανούτσου-Παπανδρέου) για την υιοθέτηση του Ακαδημαϊκού Απολυτηρίου

Για το βιβλίο του Κώστα Αγγελάκου, «Η πρόσβαση στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση (1964-2014): Η αφόρητη επανάληψη και η αβάσταχτη ελαφρότητα του δημόσιου πολιτικού λόγου και διαλόγου», Μεταίχμιο 2017.

Οι ποικίλες ανάγκες για «μορφωμένους» οδήγησαν τις ελληνικές αρχές να θεσπίσουν την ελεύθερη πρόσβαση στο Πανεπιστήμιο Αθηνών από την ίδρυσή του, το 1837.

Η μεγάλη ζήτηση για τη σημερινή σχολή των Πολιτικών Μηχανικών του ΕΜΠ, από το 1871, απέληξε στη σταδιακή εισαγωγή εισαγωγικών εξετάσεων μέχρι τη θέσπισή τους το 1922. Από το 1964 μέχρι σήμερα κουβεντιάζουμε την κατάργησή τους.

Ο Κώστας Αγγελάκος, καθηγητής Ιστορίας στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, στο πολύ ενδιαφέρον βιβλίο του εξετάζει την τελευταία περίοδο, από το 1964 ώς το 2014.

Ο υπότιτλος του πονήματος υποδηλώνει τη θέση του συγγραφέα: «Η αφόρητη επανάληψη και η αβάσταχτη ελαφρότητα του δημόσιου πολιτικού λόγου και διαλόγου».

Αλλιώς, κάθε που κουβεντιάζουμε το ζήτημα -και το κάνουμε συχνά- καταλήγουμε σε κοινούς τόπους τους οποίους λησμονούμε και επανερχόμαστε διαρκώς.

Θαρρώ ότι μπορώ να συνοψίσω την προβληματική του συγγραφέα, χωρίς να την αδικήσω, σε δύο ιδέες.

Από το 1964 ώς το 2014 όλα τα πολιτικά κόμματα εναντιώθηκαν στις εισαγωγικές εξετάσεις στα ΑΕΙ, εισηγήθηκαν την κατάργησή τους.

Κατά δεύτερον, όλα επιδίωξαν να εναρμονίσουν τον αριθμό των αποφοίτων της δευτεροβάθμιας με τον αριθμό των εισαγομένων στα ΑΕΙ.

Τα εγχειρήματα κατάργησης των εισαγωγικών εξετάσεων είναι πολυποίκιλα. Χαρακτηριστικά.

Ο νόμος 4379 του 1964 (μεταρρύθμιση Παπανούτσου-Παπανδρέου) στο άρθρο 13.9: «Το Ακαδημαϊκόν Απολυτήριον θα ισχύση από το ακαδημαϊκόν έτος 1965-66. Από του έτους τούτου καταργούνται οι εισιτήριοι διαγωνισμοί εις τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα».

Στις 17 Ιανουαρίου 1976, μας θυμίζει ο Αγγελάκος, σε σύσκεψη για την κυοφορούμενη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση ο πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής δήλωνε: «Η επιλογή φοιτητών για την Ανώτατην Παιδείαν θα γίνεται στους κόλπους του Λυκείου, με προοπτικήν καταργήσεως από του έτους 1980 των εισιτηρίων εξετάσεων διά τας Ανωτάτας Σχολάς».

Μία εικοσαετία αργότερα, το 1997, ο Γεράσιμος Αρσένης είναι κατηγορηματικός. Αρθρο 2.1 του Ν. 2525: «Από το ακαδημαϊκό έτος 2000-2001 οι κάτοχοι του Απολυτηρίου Ενιαίου Λυκείου έχουν δικαίωμα πρόσβασης σε όλες τις σχολές που υπάγονται στο σύστημα Γενικών Εξετάσεων […]. Από το ίδιο ακαδημαϊκό έτος καταργούνται οι εξετάσεις εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση».

Τόποι κοινοί στους οποίους επανερχόμαστε διαρκώς. Γιατί; Για δύο λόγους.

Ο πρώτος αφορά τη σχέση αιτούντες/διαθέσιμες θέσεις.

Ο δεύτερος συνδέεται με τους προσανατολισμούς των ασκούντων την εκπαιδευτική πολιτική.

Σύμφωνα με μία πρώτη θεώρηση, συντηρητική, στόχος είναι η ελεύθερη πρόσβαση στα ΑΕΙ, αλλά η πρόσβαση περιορισμένου αριθμού. Για τον σκοπό αυτόν οι υποστηρικτές της θεώρησης αυτής, όπως συνέβη το 1964, το 1976 αλλά και το 2013, εστίασαν στη μείωση της ζήτησης μέσω της επιβολής πολλαπλών και αυστηρών εξετάσεων ώστε οι απόφοιτοι από τη δευτεροβάθμια να μειωθούν.

Και οι υποστηρικτές της δεύτερης θεώρησης επιδίωξαν τη μείωση των αιτούντων. Αλλά με τη στροφή στην τεχνική/επαγγελματική εκπαίδευση - αίτημα του 19ου αιώνα εμπνεόμενο από το γερμανικό και, λιγότερο, από το γαλλικό μοντέλο. Αρκετά στοιχεία της θεώρησης αυτής βρίσκουμε στη μεταρρύθμιση Αρσένη.

Στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες συνυπάρχουν οι δύο αυτές αντιλήψεις. Επιλογή και ταυτόχρονα στροφή πολλών μαθητών σε σχολεία ανάλογα με τα δικά μας ΕΠΑΛ και ΕΠΑΣ.

Γι' αυτό τα παιδιά στο μη γενικό Λύκειο στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες αγγίζουν το 48%, ενώ στην Ελλάδα, λίγο πάνω από το 30%.

Ποια η λύση στο πρόβλημά μας. Η απάντηση δύσκολη. Ο Αγγελάκος προτείνει την κατάργηση των εισαγωγικών εξετάσεων με τη λήψη παράλληλα δέσμης μέτρων η οποία ολοκληρώνεται με τη «διαμόρφωση ενός πλαισίου αξιολόγησης στο οποίο:

α. Θα λαμβάνεται υπόψη η συνολική πορεία του μαθητή στο σχολικό περιβάλλον (60%) […] και η αποτίμησή της από τους διδάσκοντες.

β. Οι γραπτές δοκιμασίες στο τέλος του Λυκείου θα περιορίζονται σε δύο ανακεφαλαιωτικές εξετάσεις σε κεντρικό επίπεδο (40%) (μία στη γενική παιδεία και στα θεωρητικά μαθήματα και μία στα θετικά-τεχνολογικά μαθήματα, όπως γίνεται σε σκανδιναβικές χώρες) στις οποίες θα αποτιμά η Πολιτεία και το σχολείο τον βαθμό επίτευξης των μαθησιακών στόχων για τη συγκεκριμένη βαθμίδα. Οι δύο παραπάνω βαθμολογίες θα αποτελούν το κριτήριο για τη χορήγηση του απολυτηρίου.

γ. Η πρόσβαση στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση θα γίνεται με βάση τις προτάσεις και των αντίστοιχων ιδρυμάτων ή μόνο με βάση τον βαθμό του απολυτηρίου ή με βάση τον βαθμό απολυτηρίου και την επιβολή συντελεστών στα αντίστοιχα μαθήματα του σχολείου ή των ανακεφαλαιωτικών εξετάσεων».

*καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πατρών

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας

Μέλος της
ΕΝΕΔ