ΕΣΠ: Παταγώδης αποτυχία της ευρωτουρκικής συμφωνίας

prosfiges2.jpg

AP Photo/Giannis Papanikos

Να σεβαστεί τα πλέον βασικά ανθρώπινα δικαιώματα καλεί την Ε.Ε. το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες σε μία αποτίμηση των επιπτώσεων της αμφισβητούμενης συμφωνίας μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τουρκίας.

Για «παταγώδη αποτυχία της Συμφωνίας Ευρωπαϊκής Ένωσης-Τουρκίας» έκανε λόγο το ΕΣΠ, που υλοποίησε ερευνητικό πρόγραμμα, με τίτλο «Εποπτεία των σημείων εισόδου, των διαδικασιών και συνθηκών ασύλου και υποδοχής για τους πρόσφυγες στην Ελλάδα».

Στο πλαίσιο του προγράμματος, που διήρκεσε από τον Απρίλιο του 2015 μέχρι τον Δεκέμβριο του 2016, δικηγόροι του ΕΣΠ επισκέφθηκαν τα νησιά - σημεία εισόδου του προσφυγικού πληθυσμού στην Ελλάδα.

Στόχος της έρευνας σε μία περίοδο, που σημαδεύτηκε από το μερικό και οριστικό κλείσιμο των συνόρων, ήταν να αποτυπώσει την κατάσταση που επικρατούσε και να εντοπίσει τα προβλήματα και τα κενά που υπήρξαν, μέσα από επιτόπιες έρευνες, συναντήσεις με εκπροσώπους φορέων και επαφές με τον προσφυγικό πληθυσμό.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν σε σημερινή εκδήλωση, η περίοδος πριν τη συμφωνία, η οποία που χαρακτηρίστηκε από μεγάλο αριθμό αφίξεων ατόμων με προσφυγικό προφίλ, έλλειψη υποδομών υποδοχής στα νησιά, απουσία πρόνοιας για τους ευάλωτους και προτεραιοποίηση των Σύρων στις διαδικασίες καταγραφής, έδωσε τη θέση της μετά την υπογραφή της Συμφωνίας στην κατακόρυφη μείωση των αφίξεων, στην απαγόρευση μετάβασης των νεοαφιχθέντων στην ενδοχώρα και σε επαναφορά της κράτησης στα νησιά, σε εξέταση των αιτημάτων ασύλου επί του παραδεκτού και όχι στην ουσία του, αλλά και στην αύξηση των θανάτων στη Μεσόγειο.

Λίγες ημέρες μετά τη συμφωνία, το ΕΣΠ εντόπισε στη Χίο δύο ευάλωτες περιπτώσεις, έναν 70χρονο Αφγανό και μια τρανσέξουαλ από το Ιράν, οι οποίοι δεν είχαν καταγραφεί από την Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης και δεν γνώριζαν τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθήσουν για να καταθέσουν αίτημα ασύλου, όπως κατήγγειλε η δικηγόρος του ΕΣΠ, Κατερίνα Δρακοπούλου.

Το ΕΣΠ ενημέρωσε την υπηρεσία για τις περιπτώσεις αυτές, αλλά όταν δύο ημέρες αργότερα άρχισε να τους αναζητά, τα ίχνη τους είχαν χαθεί. «Ο Αφγανός δεν θέλησε να υποβάλει αίτημα ασύλου γιατί υπήρξε σαφής προειδοποίηση από τις τουρκικές αρχές ότι αν κάνει αίτημα θα επιστραφεί στο Αφγανιστάν και σήμερα αγνοείται. Η Ιρανή με κόπο και προσπάθεια κατάφερε να υποβάλει αίτημα ασύλου στην Τουρκία, αλλά τώρα βρίσκεται σε καθεστώς πολύ αβέβαιο», περιέγραψε.

Η δικηγόρος του ΕΣΠ, Κλειώ Νικολοπούλου, μίλησε για «παταγώδη αποτυχία στο σεβασμό των πλέον βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η δήλωση δεν αποτελεί τρόπο για αποτελεσματική διαχείριση της προσφυγικής κρίσης, αλλά μια συνειδητή επιλογή της Ευρώπης να δηλώσει ότι δεν επιθυμεί πρόσφυγες. Η μοναδική λύση στη διαχείριση του ζητήματος θα παραμείνει πάντα η διασφάλιση και προάσπιση του δικαιώματος όλων των ανθρώπων σε πρόσβαση σε δίκαιη και αποτελεσματική διαδικασία ασύλου, με γνώμονα το σεβασμό στα θεμελιώδη δικαιώματα μέσω της ανάπτυξης ασφαλών διόδων».

Σύμφωνα με στοιχεία που παρέθεσε η Κλειώ Νικολοπούλου την περίοδο μετά τη Συμφωνία, σημειώνεται στην Ελλάδα εκτόξευση των αιτημάτων ασύλου για να προστατευθούν οι αιτούντες από την επανεισδοχή και για να εξασφαλίσουν διεθνή προστασία. Το 2016 κατατέθηκαν 51.091 αιτήματα ασύλου, ενώ το 2015 τα αιτήματα ήταν 13.195. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι στη Λέσβο κατατέθηκαν το 2016 5.095 αιτήματα ασύλου, ενώ ένα χρόνο νωρίτερα τα αιτήματα ήταν μόλις 692.

«Ωστόσο, η δυνατότητα των επιμέρους γραφείων ασύλου να διεκπεραιώσουν τα αιτήματα ήταν αναντίστοιχη με τον όγκο των αιτημάτων. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα επί σειρά μηνών να γίνεται καταγραφή μόνο Σύρων, αλλά καμίας άλλης εθνικότητας», είπε.

Όπως επισήμανε η Καλλιόπη Στεφανάκη από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, για τους Ιρακινούς και τους Αφγανούς ξεκίνησαν να εξετάζονται τα αιτήματα ασύλου μόλις τον Ιανουάριο του 2017, ενώ συμπλήρωσε: «Για πρώτη φορά δοκιμάζεται στην Ευρώπη και τις πλάτες ενός νεοσύστατου συστήματος ασύλου, όπως αυτό της Ελλάδας, η συστηματική εφαρμογή του τεκμηρίου της ασφαλούς τρίτης χώρας και πώς μπορεί να λειτουργήσει ως ένας τρόπος διαχείρισης των μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών».

Σύμφωνα με την ίδια, οι συνολικές παραπομπές των αιτημάτων ασύλου σε πρώτο βαθμό από τις 21 Μαρτίου 2016 ως τις 5 Μαρτίου 2017 ήταν 11.660. Από αυτές, οι περίπου 7.000 έχουν περάσει στην κανονική διαδικασία είτε λόγω παραδεκτού, είτε λόγω ευαλωτότητας, είτε λόγω «Δουβλίνου». Οι υπόλοιπες είναι αρνητικές αποφάσεις, είτε επί του απαραδέκτου είτε επί της ουσίας του αιτήματος.

 

Το efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες του έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας