Ερχεται η Γκούντολ για 3 ομιλίες

Με μεγάλη μας χαρά, κυρίες και κύριοι, ανακοινώνουμε την επίσκεψη στην Ελλάδα της σπουδαίας ερευνήτριας και πρέσβειρας Ειρήνης του ΟΗΕ δρος Τζέιν Γκούντολ (Jane Goodall), για τρεις διαλέξεις (9, 10 και 11 Δεκεμβρίου) σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Ηράκλειο Κρήτης.

Η Τζέιν Γκούντολ αναγνωρίζεται ως μία από τις σημαντικότερες επιστήμονες της εποχής μας, καθώς έχει προσφέρει πολλά με τη δράση της στη διεθνή επιστημονική κοινότητα. Ηδη, από το 1960 η πρωτοπόρος μελέτη της Γκούντολ στην Τανζανία πάνω στη συμπεριφορά των χιμπατζήδων τάραξε τα νερά της παγκόσμιας επιστημονικής κοινότητας.

Ηταν η πρώτη που απέδειξε πως ο άνθρωπος δεν ήταν το μοναδικό είδος που μπορούσε να δημιουργεί και να χρησιμοποιεί εργαλεία και πως τα ζώα έχουν συναισθήματα και προσωπικότητα. Χάρη στην επιστημονική της έρευνα άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε το ανθρώπινο είδος και τα ζώα. Το 1977 ίδρυσε το φημισμένο πλέον ινστιτούτο ερευνών που φέρει το όνομά της.

Το Ινστιτούτο Τζέιν Γκούντολ συνεχίζει τις επιστημονικές της μελέτες και παράλληλα καινοτομεί στον τομέα της βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης των τοπικών πληθυσμών στις αφρικανικές χώρες.

Το 1991 δημιούργησε το Πρόγραμμα Roots & Shoots (Ρίζες και Βλαστοί), μέσω του οποίου νέοι από όλο τον κόσμο ενθαρρύνονται να γίνουν «ηγέτες αλλαγής», με στόχο ένα καλύτερο μέλλον για το περιβάλλον, τα ζώα και τον άνθρωπο. Περισσότερες από 150.000 ομάδες παιδιών και νέων δραστηριοποιούνται σήμερα σε όλο τον κόσμο.

Στην Ελλάδα ιδρύθηκε το 2017 το επίσημο γραφείο της Jane με την επωνυμία Jane Goodall's Roots & Shoots Greece και λειτουργεί ως μη κερδοσκοπική οργάνωση. Μέσω του ελληνικού γραφείου πραγματοποιούνται σεμινάρια για εκπαιδευτικούς σχετικά με τη βιωματική μάθηση, δίνονται υποτροφίες σε παιδιά και νέους που έχουν σκεφτεί εργασίες Roots & Shoots στην Ελλάδα και πραγματοποιούνται δράσεις υπέρ του περιβάλλοντος, της κοινωνίας και των ζώων.

Πρόγραμμα ομιλιών

Στη Θεσσαλονίκη στις 9 Δεκεμβρίου, διοργανώνεται από το Jane Goodall' s Roots & Shoots Greece, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και το British Council. Χορηγός: Pinewood American International School.

Kινηματογράφος «Ολύμπιον», πλατεία Αριστοτέλους 10. Ωρα προσέλευσης: 17.00. Ωρα έναρξης: 17.30. Facebook Event Thessaloniki.

Στην Αθήνα, στις 10 Δεκεμβρίου, διοργανώνεται από το Jane Goodall's Roots & Shoots Greece, τη Save a Greek Stray, το θέατρο Παλλάς, το British Council και τον εκπαιδευτικό οργανισμό Επιστήμη Επικοινωνία - SciCo. Με την υποστήριξη της Βρετανικής Πρεσβείας και χορηγούς το American Community Schools (ΑCS) και το St. George Lycabettus Hotel.

Θέατρο Παλλάς, Βουκουρεστίου 5. Ωρα προσέλευσης: 17.00. Ωρα έναρξης: 18.00. Facebook Event Athens.

Στο Ηράκλειο Κρήτης, στις 11 Δεκεμβρίου, διοργανώνεται από το Jane Goodall's R&S Greece, το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης - Πανεπιστήμιο Κρήτης και την Περιφέρεια Κρήτης, υπό την αιγίδα του Πανεπιστημίου Κρήτης. Μέγας χορηγός: Aegean Airlines. Χορηγός: Galaxy Hotel.

Πολιτιστικό Κέντρο Ηρακλείου, Πλαστήρα και Ρωμανού. Ωρα προσέλευσης: 17.30. Ωρα έναρξης: 18.30.

Οι ηθικές μας υποχρεώσεις προς τα ζώα

Πώς βλέπαμε τα ζώα κατά το παρελθόν και πώς τα αντιμετωπίζουμε σήμερα...

Γιατί ο άνθρωπος τρομοκρατεί, κακοποιεί και τελικά σκοτώνει τα ζώα για να τα φάει; Μα, αυτή ήταν η εντολή του Θεού στον Νώε: «Και ο φόβος και ο τρόμος υμών έσται επί πάσι τοις θηρίοις της γης, επί πάντα τα πετεινά του ουρανού και επί πάντα τα κινούμενα επί της γης και επί πάντας τους ιχθύας της θαλάσσης. Υπό χείρας υμίν δέδωκα. Και παν ερπετόν, ο εστί ζων, υμίν έσται εις βρώσιν» (Παλαιά Διαθήκη).

Μερικούς αιώνες μετά, οι Πυθαγόρειοι δίδασκαν σεβασμό στα ζώα, πιστεύοντας ότι οι ψυχές μετοικούν απ' τα ζώα στους ανθρώπους -και αντιστρόφως. Ερχεται όμως ο Αριστοτέλης (4ος π.Χ. αι.) και το ξεκαθαρίζει: Τα ζώα υπάρχουν για να εξυπηρετούν τον άνθρωπο -αυτή είναι η μόνη αιτία της ύπαρξής τους.

Ο Φραγκίσκος της Ασίζης (12ος αι.) πρότεινε ισότητα μεταξύ ανθρώπων, πανίδας και χλωρίδας, αμφισβητώντας την κυριαρχία του ανθρώπου πάνω στα είδη αυτά, που τα θεωρούσε αδέλφια. Μπορεί να ανακηρύχτηκε άγιος (1228) και η ημέρα που πέθανε (4 Οκτωβρίου) να γιορτάζεται ως Παγκόσμια Ημέρα των Ζώων, αλλά οι άνθρωποι δεν ακολούθησαν τη διδασκαλία του.

Ο Καρτέσιος (17ος αι.) θεωρούσε τα ζώα «μηχανικές οντότητες» και έκανε πειράματα σε ζώα, θεωρώντας τις κραυγές πόνου που έβγαζαν ότι είναι κάτι σαν τον θόρυβο των γραναζιών στις μηχανές. Δεν τους αναγνώριζε ύπαρξη ψυχής και, άρα, κανένα δικαίωμα. Εναν αιώνα μετά, ο Καντ δικαιολογούσε τον Καρτέσιο, πιστεύοντας ότι τα ζώα, που δεν έχουν δυνατότητα σκέψης, δεν έχουν «γλώσσα» ούτε και ικανότητα αυτοκαθορισμού, δεν μπορούν να έχουν ηθικά δικαιώματα και, άρα, είναι απλώς μέσα για την ικανοποίηση του ανθρώπου.

Επρεπε να 'ρθει ο 18ος αιώνας (1789) για να διατυπώσει ο Μπένθαμ (Bentham) τη θεωρία του ωφελιμισμού, σύμφωνα με την οποία το ζήτημα δεν είναι αν τα ζώα μπορούν να μιλήσουν, αλλά αν μπορούν να υποφέρουν. Αν υποφέρουν απ' τον πόνο, ο πόνος (που προκαλείται από τον άνθρωπο) πρέπει να αποφεύγεται: Η ικανότητα ενός οργανισμού να υποφέρει αποτελεί μια αναγκαία συνθήκη για να αποδοθούν στον οργανισμό συμφέροντα, που έχουμε ηθική υποχρέωση να μη βλάπτουμε.

Κυρίες και κύριοι, καλώς ήλθατε στον θαυμαστό κόσμο των δικαιωμάτων των ζώων, στην ηθική αντιμετώπισή τους και στη μεγάλη συζήτηση -μέσα απ' τη διατύπωση διαρκώς νέων θεωριών- που έχουν αρχίσει φιλόσοφοι, ψυχολόγοι, βιολόγοι κ.λπ. κυρίως απ' τα τέλη του περασμένου αιώνα.

Τις θεωρίες, παλιές και νέες, σημαντικές ή λιγότερο σημαντικές, γύρω απ' το θέμα αυτό κατάφερε να συγκεντρώσει -συνοπτικά, βέβαια- ο ψυχολόγος (με σπουδές στην Ηθική Φιλοσοφία) κ. Λεωνίδας Χαζίρογλου στο βιβλίο με τίτλο «Δικαιώματα των ζώων + Ηθική (θεωρίες και πράξη)», εκδόσεις Απαρσις (τηλ. 215-5155600), Αθήνα 2018.

Στο βιβλίο αυτό, οι φιλόζωοι -αλλά όχι μόνον αυτοί- θα έχουν την ευκαιρία να βρουν όλη τη σύγχρονη σκέψη και στοχασμούς σχετικά με την ηθική αντιμετώπιση των ζώων απ' τον άνθρωπο, όπως την έχουν διατυπώσει οι Σίνγκερ, Ράιντερ, Τέιλορ, Ρέγκαν, Σβάιτσερ, Ρολς, Χίρσι κ.λπ. Ακόμα -κι αυτό ίσως είναι εξίσου σημαντικό- θα έχουν την ευκαιρία να δουν την κριτική πάνω σ' αυτές τις θεωρίες, κάτι που θα τους βοηθήσει να σχηματίσουν οι ίδιοι άποψη πάνω στα θέματα π.χ. της χορτοφαγίας, της στάσης μας απέναντι στα ζώα, του κυνηγιού, των ζώων στα τσίρκα κ.λπ.

Διότι «το ζήτημα τελικά δεν είναι αν τα ζώα έχουν ηθικά δικαιώματα, καθώς τα ίδια δεν μπορούν να προχωρήσουν στην άσκηση των δικαιωμάτων αυτών. Το ερώτημα που τίθεται είναι εάν ο κοινωνικός άνθρωπος είναι διατεθειμένος να εφαρμόσει τις όποιες ηθικές υποχρεώσεις υπάρχουν απέναντί τους».

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας