Το έργο αποκάλυψη και δωρεά

stefanos_lazaridis.jpg

Στέφανος Λαζαρίδης NIKOS KOKKALIAS

Απορροφημένη από την κατ’ ευφημισμόν –για να την αντέξουμε– «έκτακτη» κατάσταση πραγμάτων που οι περισσότεροι σ’ αυτόν τον τόπο ζούμε, και έχοντας κάνει περικοπές όχι μόνο στα είδη πρώτης ανάγκης αλλά και, το χειρότερο, σε αυτά της ευτυχίας, παραλίγο να χάσω μία πολύ σημαντική έκθεση.

Μιλώ για την έκθεση του έργου του σκηνογράφου και σκηνοθέτη Στέφανου Λαζαρίδη που έγινε από την Εθνική Λυρική Σκηνή, της οποίας υπήρξε βραχύβιος διευθυντής, σε συνεργασία με το ΜΙΕΤ, την Εθνική Βιβλιοθήκη και το Ιδρυμα Πολιτισμού Στ. Νιάρχος, με επιμελητή τον Αντώνη Βολανάκη.

Ο τίτλος της, ένας «Κυνικός Ρομαντικός», δεν αρκεί για να εξηγήσει τον πολυάριθμο κόσμο που είχε την τύχη να τη δει. Ούτε το γεγονός ότι ο Λαζαρίδης υπήρξε ένας πετυχημένος Ελληνας στο εξωτερικό, μόνιμο όνειρο όλων των λαών της Γης που κατάγονται από εκτός ισχύος, δηλαδή εκτός συρμού, χώρες.

Ούτε η τραυματική εμπειρία του Λαζαρίδη, όταν γύρισε στον τόπο του και ανέλαβε τη διεύθυνση της Λυρικής. Ούτε καν το γεγονός ότι –καλώς– οι νεκροί δεδικαίωνται. Εδώ πρόκειται για κάτι που ξεπερνά όλα τα άλλα, δεν ενδιαφέρεται για το βιογραφικό που θα μπορούσε ο εξαιρετικός αυτός δημιουργός να παραθέσει σε αναζήτηση μιας θέσης, όχι πλέον εδώ, αλλά στον Παράδεισο, όπου, όπως μαθαίνουμε, υπάρχει επίσης κρίση αξιών, μεγεθών και λοιπών προσόντων.

Ολο το οικοδόμημα περί σχέσης τέχνης και ζωής δεν έχει νόημα, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τη ζωή του. Δεν χρειάζεται να τον κατατάξεις σε καμία κατηγορία, ούτε να δεις την τέχνη του απλώς ως «αντανάκλαση» της εποχής του. Πόσες φορές δεν έχουν μιλήσει οι άνθρωποι όπου γης γι' αυτήν την περίφημη αντανάκλαση, ένα εργαλείο προσέγγισης που βλέπει το έργο ως εποικοδόμημα. Και του αφαιρεί την ελευθερία και τη δύναμή του.

Αυτό που μετρά εδώ είναι η ζωή στην τέχνη του. Θα λέγαμε, δηλαδή, ότι εδώ επιστρέφει στην πλέον βουβή από τις τέχνες, τα εικαστικά, η αυτονομία του έργου τέχνης, η δύναμη του έργου ως ζώντος οργανισμού, που μιλά σαν τα μάτια της νεκρής γυναίκας σε έναν καμβά χωρίς να χρειάζεται να μάθεις το γιατί και το πώς τους.

Είναι εκεί, κλαμένα, χαμογελαστά, απόμακρα. Υπάρχουν εκεί. Γεμίζουν τις αισθήσεις του θεατή, δεν χρειάζονται προκλήσεις ή αυτόν τον αμήχανο και αναποτελεσματικό «ερεθισμό των νεύρων», για να τον εγκιβωτίσουν οργανώνοντας μία «διάδραση» ερήμην του.

Αυτή η αυτονομία που πολεμιέται από τα πλέον ή και λιγότερο αυταρχικά καθεστώτα σφραγίζει το μεγάλο αυτό έργο. Με μια δύναμη που η τέχνη ξέρει να προσφέρει.

Έντυπη έκδοση

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας