Επανεκκίνηση για τη Συλλογή Κωστάκη

kazimir_malevits_gynaikeio_portreto_per._1910-1911.jpg

Καζιμίρ Μαλέβιτς, «Γυναικείο πορτρέτο», περ. 1910–1911 Καζιμίρ Μαλέβιτς, «Γυναικείο πορτρέτο», περ. 1910–1911

Δημιουργικός αναβρασμός επικρατεί αυτόν τον καιρό στη Μονή Λαζαριστών του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης στη Θεσσαλονίκη. Και τα τρία επίπεδά της ανακατασκευάζονται και ανακαινίζονται με σύγχρονες μουσειογραφικές προδιαγραφές και ο χώρος διπλασιαζεται ώστε να υποδεχτεί τη θρυλική συλλογή έργων Ρωσικής Πρωτοπορίας του Γιώργου Κωστάκη, την πιο πλήρη του είδους που βρίσκεται σε μουσείο εκτός Ρωσίας.

Ο συλλέκτης Γιώργος Κωστάκης Ο συλλέκτης Γιώργος Κωστάκης |

Μια σημαδιακή επανεκκίνηση συντελείται, γι' αυτό και η έκθεση που θα εγκαινιαστεί στις 29 Ιουνίου έχει τον συμβολικό τίτλο «Θεσσαλονίκη. Η Συλλογή Γιώργου Κωστάκη. Restart». Μια επανεκκίνηση τόσο για τη συλλογή που θα παρουσιάζεται σταδιακά στο κοινό σε μόνιμη βάση -σε πρώτη φάση θα δουμε 400 από τα συνολικά 1.277 έργα της- αλλά και για το ίδιο το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης που συμμετέχει στο MOMus (Μητροπολιτικό Οργανισμό Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης) και ενώνεται με το Μακεδονικό Μουσείο δημιουργώντας έτσι από κοινού το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης

«Θεωρώ σημαντικό το γενονός οτι η νέα αυτή έκθεση συμπίπτει χρονικά με την ίδρυση του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης-συλλογή Κωστάκη στο πλαίσιο του ΜΟΜus, το οποίο θα διαχειρίζεται πιο εξειδικευμένα και με μεγαλύτερη εξωστρέφεια πλέον τις συλλογές και τα αρχεία της Ρωσικής Πρωτοπορίας» μας λεει η διευθύντρια του ΚΜΣΤ, Μαρία Τσαντσάνογλου. «Φιλοδοξούμε το μουσείο να γίνει ενα διεθνές κέντρο για τη μελέτη της Ρωσικής Πρωτοπορίας ανοιχτό σε ιδρύματα και ερευνητές από όλο τον κόσμο, ενώ θα καθιερώσουμε και δύο υποτροφίες στη μνημη του μεγάλου συλλέκτη».

Λιουμπόφ Ποπόβα, «Ζωγραφικό αρχιτεκτόνημα», 1918 Λιουμπόφ Ποπόβα, «Ζωγραφικό αρχιτεκτόνημα», 1918 |

Τα έργα της έκθεσης του Restart μάς ταξιδεύουν χρονολογικά και κατά ενότητες στα κινήματα, τις ομάδες και τις σχολές της Ρωσικής Πρωτοπορίας, αυτής της συγκλονιστικής περιόδου των πρώτων δεκαετίων του 20ού αιώνα, που μέσα από τα ιστορικά συμφραζόμενα του οράματος για την αλλαγή του κόσμου έθεσε ουσιαστικά ζητήματα της σχέσης της ζωγραφικής με την ποίηση, την αρχιτεκτονική, τη μουσική, το θεάτρο, τις επιστήμες και συγκρότησε νέες θέσεις και μανιφέστα. Εν τέλει μια καινοτόμα φιλοσοφία για τον ρόλο που η τέχνη μπορεί να διαδραματίσει προκειμένου να καταργηθούν οι παγιωμένες αισθητικές συμβάσεις.

«Πρόθεσή μας με την έκθεση είναι να δείξουμε πως η Ρωσική Πρωτοπορία εδωσε ιδέες σε μηχανικούς, αρχιτέκτονες, σχεδιαστές, στη φόρμα και στην αισθητική για να αλλάξουν την καθημερινότητα του κόσμου. Φανταστείτε πόσο καινοτόμα ήταν για την εποχή τους και πόσο διαχρονικά αποδεικνύονται αντικείμενα με γυαλί και μέταλλο, που έδωσαν τις βάσεις για το σύγχρονο ντιζάιν» τονίζει η Μ. Τσαντσάνογλου.

Στην ίδια εκθεση αναδεικνύεται επίσης, μέσα από το αρχείο του και ντοκιμαντέρ, το πορτρέτο του εμπνευσμένου συλλέκτη Γιώργου Κωστάκη (1913-1990), ο οποίος έθεσε στόχο ζωής να διασώσει την τέχνη αυτή από τη λήθη και την καταστροφή μέσα στο «εχθρικό» για τη Ρωσική Πρωτοπορία περιβάλλον της σταλινικής ΕΣΣΔ, που αποδεχόνταν μόνο τον σοσιαλιστικό ρεαλισμό. «Υπάρχουν καλλιτεχνες που δεν θα ήταν γνωστοί σήμερα, αν δεν αγόραζε ο Κωστάκης έργα τους, όπως η Πόποβα η οποία αναδείχτηκε στην αγαπημένη του ζωγράφο» μας λέει η Μ. Τσαντσάνογλου.

H Μονή Λαζαριστών H Μονή Λαζαριστών |

Με καταγωγή από τη Ζάκυνθο, ο Γιώργος Κωστάκης γεννήθηκε το 1913 στη Μόσχα όπου έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του, ήταν οδηγός στην ελληνική πρεσβεία μεχρι το 1940 και στη συνέχεια επικεφαλής του τοπικού προσωπικού της καναδικής πρεσβείας. Στο πλαίσιο των επαγγελματικών καθηκόντων του συνόδευε ξένους διπλωμάτες στις επισκέψεις τους σε παλαιοπωλεία και χώρους τέχνης.

Μπορεί να μην είχε ιδιαίτερη καλλιτεχνική παιδεία και επαφή με τη μοντέρνα τέχνη, αλλά το καλλιτεχνικό ένστικτό του ήταν μοναδικό. Εντυπωσιάστηκε όταν αντίκρισε το 1946 έναν πίνακα της Oλγα Ροζάνοβα. Αρχισε να ενδιαφέρεται για τη ρωσική τέχνη των αρχών του 20ού αιώνα και ήρθε σε επαφή με τις οικογένειες των καλλιτεχνών από τους οποίους αγόραζε τα έργα, συχνά σε πολύ χαμηλές τιμές, που οι αλλοι περιφρονούσαν.

Η συλλογή περιλαμβάνει έναν μικρό αλλά αντιπροσωπευτικό αριθμό ζωγραφικών έργων και γραφιστικών από τον ιδρυτή του κινήματος του σουπρεματισμού, Καζιμίρ Μαλέβιτς, δημιουργίες από τους πρωτοπόρους του κονστρουκτιβισμού Βλαντίμιρ Τάτλιν, Αλεξάντρ Ρότσενκο, Γκούσταβ Κλούτσις, πάνω από 200 έργα της Λιουμπόβ Ποπόβα, έργα των Ματιούσιν, Φιλόνοβ, Νικρίτιν, Ντρέβιν, Ροζάνοβα, Ουνταλτσόβα, Ελ Λισίτσκι, Μανσούροφ και άλλων, καθώς και σερβίτσια από πορσελάνη και αντικείμενα βιομηχανικού σχεδιασμού.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2017 δημιουργήθηκε στη Θεσσαλονίκη το Συμβούλιο Υποστηρικτών του ΚΜΣΤ, με επικεφαλής την Κριστίνα Κρασνιάσκαγια, ιδρύτρια του Heritage International Foundation, που σε στενή συνεργασία με το μουσείο έχει συντάξει στραγητικό πλάνο ανάπτυξης. Αλλωστε η Συλλογή Κωστάκη είναι περιζήτητη στο εξωτερικό και σε διαρκή κινητικότητα. Αυτόν τον καιρό έργα της παρουσιάζονται στο παρισινό Μπομπούρ στην έκθεση «Chagall, Lissitzky, Malevitch» αλλά και στην έκθεση «Russian Dada - 1914-1924» στο Εθνικό Μουσείο Ρέινα Σοφία της Μαδρίτης και από τον Σεπτέμβριο στο Εβραϊκό Μουσείο της Νέας Υόρκης. Τον Οκτώβριο μεγάλο μέρος της συλλογής θα ταξιδέψει στο Μουσείο Σαμπαντζί στην Κωνσταντινούπολη, μια σημαντική στιγμή καθώς πρώτη φορά Ρωσική Πρωτοπορία θα εκτεθεί στην Τουρκία.

  

 

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας