Ενας μοναχικός και αλύτρωτος ρεμπέτης

tzanatos.jpg

Τσιμάρας Τζανάτος και το πειραϊκό φωνητικό σύνολο Libro Coro Τσιμάρας Τζανάτος και το πειραϊκό φωνητικό σύνολο Libro Coro

Τον δι’ ημάς τους κατατρεγμένους και διά την ημετέραν σωτηρίαν εμφανισθέντα Ερωτα

Και σαρκωθέντα εις τρυφερότητα σώματος και αγκάλης, επανανθρωπήσαντα

Τον αποανθρωπισμένο τε υπέρ κοινωνίας και υπέρ πολιτισμού ταφέντα άνθρωπο,

Και αναγεννηθέντα την πάσα μέρα, κατά τας μη Γραφάς…»

(Απόσπασμα της παράστασης/ Κείμενα: Τσιμάρας Τζανάτος)

Τη ζωή και το έργο ενός σπουδαίου αλλά ξεχασμένου στις μέρες μας τραγουδιστή σμυρναίικων τραγουδιών στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα, του Κώστα Νούρου, ζωντανεύει το 40μελές πειραϊκό φωνητικό σύνολο Libro Coro σε δύο ταβέρνες του Πειραιά, στον «Ρούκουνα» στο Κερατσίνι και στον «Μπαρμπαδήμο» στον Κορυδαλλό.

Η παράσταση «Κώστας Νούρος: ξένος δυο φορές», που εντάσσεται στον κύκλο «Γεφυρώνοντας τις διαφορετικότητες», συμπαραγωγή του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά και του Φεστιβάλ Αθηνών/Ανοιγμα στην Πόλη, αφηγείται με τρόπο ποιητικό την ιστορία ενός ανθρώπου που υπήρξε αποδιωγμένος από παντού, ως ο πιο ξένος από όλους.

Ο -με πλήρη στοιχεία ταυτότητας- Κώστας Νούρος παρέμεινε στην ουσία άνευ ταυτότητας.

Εθνικής, πολιτικής, κοινωνικής, ερωτικής και, εν τέλει, βαθιά υπαρξιακής, σχεδόν οντολογικής.

Ο Κώστας Μασσέλος, γνωστός ως Κώστας Νούρος, ήταν μια ιδιαίτερη περίπτωση τραγουδιστή, του οποίου το ταλέντο άνθισε τόσο στη Σμύρνη όσο και στον Πειραιά.

«Η φωνή, αλλά και η ζωή του σφράγισαν μοναδικά και ανατρεπτικά το ρεμπέτικο» λέει η Ανθή Γουρουντή, δημιουργός του πειραϊκού φωνητικού συνόλου Libro Coro:

«Μοναχικός και αλύτρωτος τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο βίο του, σφράγισε με τη βελούδινη φωνή του την πρώτη περίοδο του σμυρναίικου, ρεμπέτικου τραγουδιού και δημιούργησε ρήγμα στα στερεότυπα ερωτικής συμπεριφοράς του ρεμπέτη. Δύο φορές πρόσφυγας, μπόλιασε με τη φινέτσα του το μπρούτο πειραιώτικο ρεμπέτικο, μένοντας συγχρόνως αόρατος, μια ντελικάτη φιγούρα που δεν χωρούσε στα στερεότυπα μιας συντηρητικής κοινωνίας».

Λευτέρης Παπακώστας με μέλη της χορωδίας Λευτέρης Παπακώστας με μέλη της χορωδίας |

Η σκηνοθέτις Χρύσα Καψούλη αντιμετώπισε το έργο ως μια σύγχρονη «Νέκυια» με πολλά τραγούδια, σαν μια παράσταση της οποίας η σκηνοθεσία και η χορογραφία θα άρμοζαν και σε μια αρχαία τραγωδία με στάσιμα και χορικά.

«Η ζωή του Κώστα Νούρου, η πραγματικότητά του, δεν ήταν ορατή, γι’ αυτό και χρειάστηκε να κάνουμε επικίνδυνες καταδύσεις» λέει η Χρύσα Καψούλη.

«Είναι απ’ αυτούς τους ανθρώπους που βρέθηκαν σε λάθος εποχή. Εχει μια (μαύρη) πλευρά που ο κόσμος, η εποχή του, ποτέ δεν κατάλαβε, δεν την αποδέχτηκε.

Θέλησα να αποφύγω τον λαϊκισμό, έτσι η μορφή, η κίνηση και η αφήγηση της παράστασης είναι λιτές.

Ο Κώστας Νούρος περνά από το σκοτάδι, την αφάνεια, στο φως. Πρόκειται για ένα μεγάλο εγχείρημα με τόσους ανθρώπους, πενήντα στο σύνολο, με πολλή δράση στον χώρο, και έχει ως αίτημα τη δημόσια τέχνη.

Αλλωστε δεν είμαστε εδώ για να εκλογικεύουμε τον κόσμο, αλλά για να τον αποκαλύπτουμε. Ετσι διαλέξαμε τη φωνή-βίο του Κώστα Νούρου.

Με οδηγό τα τραγούδια, την ανάσα του, τη φωνή του, την ποίηση των αμανέδων του και με πολύ θάρρος, πίστη, στοργή, χιούμορ και ανθρωπιά, δημιουργήσαμε κάτι. Αρπάξαμε το τώρα μας για να στραφούμε στο τότε.

Η δραματουργία του έργου βρίσκεται συνεχώς σ’ ένα τεντωμένο σκοινί, τεντωμένο μέχρι να σπάσει ώστε να ακούγονται οι τριγμοί του».

Εκτός από την Ανθή Γουρουντή και τη Χρύσα Καψούλη, ο Τσιμάρας Τζανάτος, που ερμηνεύει τον ήρωα, έγραψε τα κείμενα αυτής της ιδιαίτερης παράστασης η οποία, όπως λέει, δεν είναι κάποια γραφική νοσταλγική προσέγγιση ενός σπουδαίου τραγουδιστή.

«Είναι στην ουσία η μουσική τοιχογραφία ενός αόρατου βίου.

Μιας εμβληματικής μορφής του σμυρναίικου τραγουδιού, που, αν και φωταγωγημένη από μια υπέρλαμπρη καριέρα, δεν χώρεσε στη στενωπό της Ιστορίας ως έπρεπε και σκεπάστηκε από τη λήθη.

Μας φέρνει αντιμέτωπους με την ολοένα “προσφεύγουσα” ανθρώπινη ύπαρξη, σ’ έναν κόσμο φτιαγμένο μεν από ανθρώπους, αλλά χωρίς τον άνθρωπο στο κέντρο του.

Φωτίζοντας μια αλήθεια που αποφεύγουμε ως πολιτισμός και κοινωνίες: ότι “κανονικότητα” δεν υπάρχει.

Ο άνθρωπος ήταν και θα είναι από τη φύση του πάντα μια “ιδιαιτερότητα” που στον “άλλον” θα αναζητά το κομμάτι του βαθύτερου εαυτού του, αυτό που αγνοεί...».

 Info:

Κείμενα-μουσική δραματουργία: Ανθή Γουρουντή-Χρύσα Καψούλη-Τσιμάρας Τζανάτος. Σκηνοθεσία: Χρύσα Καψούλη.

Μουσική-ενορχήστρωση-τραγούδια: Χάρης Βλαστάκης-Ανθή Γουρουντή. Σκηνική αντιμετώπιση-επιμέλεια κοστουμιών: Σπύρος Γκέκας.

Ερμηνευτές: Τσιμάρας Τζανάτος, Μικαέλα Δανά, Ευφροσύνη Γιαννή, Δημήτρης Παπαγεωργίου και το πειραϊκό φωνητικό σύνολο Libro Coro.

Συνεργάζονται η σοπράνο Χριστίνα Ασημακοπούλου και ο ηθοποιός Λευτέρης Παπακώστας. Συμμετέχει η Δήμητρα Μακρυγιάννη.

Μουσικοί: Σταυρούλα Μέντη (βιολί), Στάθης Κοντοπάνος (ούτι), Δημήτρης Ασλανίδης (κοντραμπάσο), Ανθή Γουρουντή (πιάνο).

Πέμπτη 15/6, Παρασκευή 16/6 «Ρούκουνας» (Ελ. Βενιζέλου 166, Κερατσίνι), Δευτέρα 19/6 Ιουνίου «Μπαρμπαδήμος» (Αγ. Γεωργίου 76, Κορυδαλλός).

Απαραίτητη η κράτηση θέσεων στα τηλέφωνα: «Μπαρμπαδήμος»: 210 4952000, «Ρούκουνας»: 210 4633264.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας