Εν κενώ η «συμφωνία» ΕΕ-Τουρκίας παραδέχεται ο εμπνευστής της!

knaous-prosfyges.jpg

 Τζέραλντ Κνάους/ Πρόσφυγες αναχωρούν με τα πόδια από την Ειδομένη Ο κ.Κνάους ζήτησε μεγαλύτερη εμπλοκή της Ε.Ε. στη διαδικασία ασύλου. | AP Photo / Darko Bandic (ΦΩΤ.: ΑΡΧΕΙΟΥ)

Aκόμα και ο άνθρωπος που θεωρείται ότι συνέλαβε την ιδέα της αμφισβητούμενης διακήρυξης Ε.Ε. και Τουρκίας για το προσφυγικό και εργάστηκε όσο λίγοι για να την προωθήσει, ο επικεφαλής της ομάδας ειδικών Πρωτοβουλία Ευρωπαϊκής Σταθερότητας (European Stability Initiative–ESI) Τζέραλντ Κνάους, παραδέχεται -εμμέσως πλην σαφώς- ότι η διακήρυξη εφαρμόστηκε από την Ελλάδα και την Ε.Ε., χωρίς να υπάρχουν οι αναγκαίες προϋποθέσεις του Διεθνούς Δικαίου και συγκεκριμένα χωρίς να συντρέχουν οι προϋποθέσεις για να θεωρηθεί η Τουρκία «ασφαλής τρίτη χώρα» για τους πρόσφυγες.

Μάλιστα, ο κ. Κνάους, που ολοκλήρωσε χθες διήμερη επίσκεψη στην Ελλάδα και μίλησε σε ενημερωτική συνάντηση που διοργάνωσαν σε κλειστό κύκλο το γερμανικό Ινστιτούτο των Χριστιανοδημοκρατών στην Ελλάδα Konrad Adenauer και η ολλανδική πρεσβεία (στη συνάντηση είχαν προσκληθεί ελάχιστα μέσα ενημέρωσης, στα οποία δεν περιλαμβανόταν η «Εφ.Συν.»), παραδέχτηκε εμμέσως ότι αυτό το δομικό πρόβλημα της διακήρυξης απειλεί να τινάξει την εφαρμογή της στον αέρα.

Εξ ου και ζήτησε από την Ε.Ε. να αναλάβει πολύ πιο ενεργό ρόλο στην εφαρμογή της διακήρυξης, αντί να «παίζει ρώσικη ρουλέτα με την Ελλάδα ως θύμα», όπως -σύμφωνα με το ΑΠΕ, που συμμετείχε στη συνάντηση- ανέφερε.

Πάσχουσα αντιπρόταση

Ωστόσο, οι προτάσεις του κ. Κνάους για να ξεπεραστεί το αδιέξοδο φαίνεται ότι πάσχουν από τα ίδια δομικά προβλήματα, από τα οποία πάσχει η αμφισβητούμενη διακήρυξη, την κεντρική ιδέα της οποίας είχε παρουσιάσει λίγες εβδομάδες πριν από την υπογραφή της, σε κλειστές συναντήσεις στην Αθήνα, σε επιλεγμένους ειδικούς, δημοσιογράφους, πολιτικούς και μέλη της κυβέρνησης (αναλυτική αναφορά στον ρόλο του κ. Κνάους στην προώθηση της συμφωνίας κάνει ο δημοσιογράφος Αποστόλης Φωτιάδης στο διαδικτυακό άρθρο του «Πώς στήθηκε το EU-Turkey Plan» -στο apostolisfotiadis.gr- ενώ οι συναντήσεις του στην Αθήνα επιβεβαιώνονται και από πληροφορίες της «Εφ.Συν.»).

«Η λύση είναι η Ε.Ε. να κηρύξει την Τουρκία ασφαλή τρίτη χώρα. Είναι ένα ευρωπαϊκό πρόβλημα και αυτή τη στιγμή η Ευρώπη κρύβεται πίσω από την Ελλάδα. Πρόκειται για μια ευρωπαϊκή αποτυχία και όχι ελληνική, γιατί η Ε.Ε. έκανε μια συμφωνία με την Τουρκία και το λάθος που κάνει είναι ότι λέει στους Ελληνες πως εσείς πρέπει να την εφαρμόσετε και εμείς θα βοηθήσουμε. Δεν θα δουλέψει αυτό», είπε, ζητώντας μεγαλύτερη εμπλοκή της Ε.Ε. στη διαδικασία ασύλου, με τη δημιουργία μιας κοινής ομάδας ασύλου από Ευρωπαίους και Ελληνες υπαλλήλους στα νησιά, υπό την εποπτεία Ελληνα υπευθύνου, πρόταση που αντιτίθεται στο ελληνικό Δίκαιο, το οποίο προβλέπει μόνο «επικουρική» ανάμειξη της Ε.Ε. στη διαδικασία ασύλου.

Οπως και η διακήρυξη, οι προτάσεις μπορεί να φαίνονται ωραίες στο χαρτί, σκοντάφτουν όμως κατά την εφαρμογή τους στο Διεθνές, Ευρωπαϊκό και Ελληνικό Δίκαιο.

Αυτός είναι φυσικά ο λόγος που δεν ανέλαβε την ευθύνη η Ε.Ε. να κηρύξει την Τουρκία ασφαλή τρίτη χώρα, καθώς δεν υπάρχουν οι ουσιαστικές εγγυήσεις, αλλά άφησε την ευθύνη στην Ελλάδα, η οποία με τη σειρά της την αποποιήθηκε, αφήνοντας την Υπηρεσία Ασύλου και τις Επιτροπές Προσφυγών να εξετάσουν εξατομικευμένα τα αιτήματα ασύλου σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο.

Σοβαρός κίνδυνος

Αλλωστε, ο κ. Κνάους παραδέχτηκε πως αν γενικευτούν οι πρόσφατες αποφάσεις των Επιτροπών Προσφυγών, που ανατρέπουν τις αποφάσεις της Υπηρεσίας Ασύλου και κρίνουν πως τα αιτήματα ασύλου των Σύρων πρέπει να εξετάζονται στην Ελλάδα, τότε κινδυνεύει σοβαρά η εφαρμογή της διακήρυξης.

Γι’ αυτό άλλωστε είπε πως «οι Επιτροπές Προσφυγών θα πρέπει να αποφασίζουν με κοινά ευρωπαϊκά κριτήρια», παραγνωρίζοντας πως κριτήριο των επιτροπών δεν μπορεί να είναι τα όποια «ευρωπαϊκά κριτήρια», αλλά το υπέρτερο Διεθνές Δίκαιο, όπως το ορίζουν οι συνθήκες και η νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.

Ο ίδιος αναγνώρισε πως -προς το παρόν- δεν αποτελεί «ασφαλή τρίτη χώρα» η Τουρκία, τόσο γιατί αναγνωρίζει τη Σύμβαση της Γενεύης μόνο για τους Ευρωπαίους πολίτες, όσο και διότι λείπουν οι προϋποθέσεις που θα επέτρεπαν στους πρόσφυγες να ζήσουν με ουσιαστική ασφάλεια στη χώρα.

«Είναι εμφανές ότι υπάρχουν προβλήματα στην Τουρκία και δεν θα πρέπει να το αρνηθούμε και για πολλούς από τους πρόσφυγες δεν εφαρμόζονται τα δικαιώματά τους, όπως το δικαίωμα στην εκπαίδευση ή στην περίθαλψη. Η Τουρκία το γνωρίζει αυτό το πρόβλημα, αλλά θέλει να συνεργαστεί για να το λύσει», είπε.

Δεν διευκρίνισε όμως, γιατί ζητά να εφαρμοστεί η διακήρυξη τώρα, πριν λυθεί το πρόβλημα στην Τουρκία και πριν δοθεί ο αναγκαίος χρόνος στην Ελλάδα και την Ευρώπη να δημιουργήσουν τις αναγκαίες υποδομές ασύλου και φιλοξενίας.

«Μακράν το καλύτερο»

Πρόσφυγες στον καταυλισμό της Ειδομένης AP Photo/Petros Giannakouris

Αλλά και ο ισχυρισμός ότι η Τουρκία «έχει ασύγκριτα καλύτερα δεδομένα από οποιαδήποτε άλλη χώρα με τόσο μεγάλο αριθμό προσφύγων» ή η σύγκριση με τα ελληνικά κέντρα φιλοξενίας ακούγεται αστεία, τόσο από τη σκοπιά του Δικαίου όσο και επειδή οι πρόσφυγες δικαιούνται την ουσιαστική προστασία που μπορούν να παρέχουν τα κράτη της Ε.Ε.

«Η συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας είναι μακράν το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε για τα ανθρώπινα δικαιώματα: οι άνθρωποι δεν πνίγονται, δεν χρειάζεται να πληρώσουν διακινητές, δεν εγκλωβίζονται στην Ελλάδα για χρόνια [...] Εάν αποτύχει η συμφωνία, τα πράγματα θα γίνουν πολύ χειρότερα από ό,τι ήταν τον προηγούμενο χρόνο», είπε.

Το χθεσινό πολύνεκρο ναυάγιο στα ανοιχτά της Λιβύης διαψεύδει με τον χειρότερο τρόπο την αυτάρεσκη προσέγγιση του ειδικού και επιβεβαιώνει αυτό που ζητούν επιτακτικά οι διεθνείς οργανισμοί, να δεχτεί η Ε.Ε. το ποσοστό των προσφύγων που της αναλογεί μέσα από νόμιμους και ασφαλείς προσφυγικούς διαδρόμους.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας