Είναι πολλά τα λεφτά…

Η πτώση των τιμών των τραπεζικών μετοχών έγινε η αφορμή να ανοίξει -πάλι- το θέμα των πιστωτικών ιδρυμάτων. Με αυτήν αφετηρία, ξεκίνησε να γράφεται ένα αφήγημα που η πλοκή του ξεκινά από τα «κόκκινα» δάνεια, συνεχίζει στην κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών και καταλήγει στην κόντρα της ιταλικής κυβέρνησης με την Ε.Ε.

Το παράξενο της ιστορίας είναι ότι, όλες αυτές τις μέρες, κανείς δεν έθεσε ένα καίριο ερώτημα: Πρόκειται για μυθοπλασία ή για απεικόνιση της πραγματικότητας;

Ας ξεκινήσουμε από τα εύκολα. Στο αφήγημα πρωταγωνιστούν: Το Χρηματιστήριο, οι αγορές και οι «ντελάληδες». Αλήθεια, ποιος είναι ο ρόλος, σήμερα, του Χρηματιστηρίου στην πραγματική οικονομία; Περιθωριακός. Αψευδής μάρτυρας ο γενικός δείκτης τιμών, ο ημερήσιος όγκος των εισαγωγών και οι εισαγωγές νέων εταιρειών για να αντλήσουν κεφάλαια.

Πάμε τώρα στους «ντελάληδες». Πρόκειται για μια ειδική κατηγορία ανθρώπων -οικονομολόγοι, χρηματιστές, δημοσιογράφοι, πανεπιστημιακοί κ.ά. Εμφανίζονται ως «ειδικοί» και χτίζουν καριέρες, καβαλώντας το κύμα. Στην πραγματικότητα, προσφέρουν άλλοθι με επιστημονικοφανή επιχειρήματα. Σχεδόν πάντα «πέφτουν έξω».

Αψευδής μάρτυρας, μία έρευνα για την ιρλανδική κρίση, σύμφωνα με την οποία το 90% των «ειδικών», ακόμα και όταν τα σημάδια της καταιγίδας ήταν ορατά, υποστήριζαν ότι οι μέρες που έρχονται για την αγορά ακινήτων θα ήταν πιο... λαμπρές. Φυσικά, ανάλογη δραστηριότητα έχουν και στην Ελλάδα. Δεν έχετε παρά να ανατρέξετε στις εφημερίδες λίγο πριν από τη χρηματιστηριακή κρίση της δεκαετίας του '90 ή στην κορύφωση της «φούσκας» της αγοράς ακινήτων, για να διαπιστώσετε του λόγου το αληθές.

Πάμε τώρα στον τρίτο -αλλά πιο σημαντικό- Καππαδόκη: στις αγορές. Μπορεί κάποιοι να θέλουν να τις εμφανίσουν ως απρόσωπες, αλλά αυτό δεν ισχύει. Οι αγορές είναι άνθρωποι: κεφαλαιούχοι και υπάλληλοι, που θέλουν εύκολα και γρήγορα κέρδη, με ελάχιστο ρίσκο. Κερδοσκόποι. Οι κερδοσκόποι για το Χρηματιστήριο είναι ό,τι οι παπάδες για την Εκκλησία. Χωρίς τους κερδοσκόπους δεν θα υπήρχε Χρηματιστήριο, όπως και χωρίς ιερωμένους δεν θα υπήρχε Εκκλησία. Εκτός κι αν κάποιοι πιστεύουν ότι ο Σόρος, ο Μπάφετ, ο Πόλσον και οι υπόλοιποι είναι… παπαδοπαίδια.

Οι άνθρωποι αυτοί και οι κλώνοι τους για το μόνο που ενδιαφέρονται είναι να κερδίσουν. Για να το καταφέρουν, είναι διατεθειμένοι να κάνουν τα πάντα: από το να διαλύσουν μία εταιρεία και να εκμεταλλευτούν τα κουφάρια της, μέχρι να χρεοκοπήσουν μία χώρα και να ξεπουλήσουν τα υπάρχοντά της.

Επομένως, όλη η φιλολογία περί κερδοσκοπίας, ανικανότητας, αναποτελεσματικότητας, είναι εντελώς περιττή, εκτός και αν εξυπηρετεί κάποιους άλλους σκοπούς. Εύλογα, λοιπόν, ανακύπτει το ερώτημα: Προς τι αυτός ο θόρυβος;

Η μόνη λογική απάντηση είναι τα «κόκκινα» δάνεια. Γιατί, ας μη γελιόμαστε, από τα «κόκκινα» δάνεια θα βγουν τα επόμενα χρόνια πολλά λεφτά: από την εκποίηση των περιουσιακών στοιχείων που χρησιμοποιούνται ως ενέχυρα, από την τιτλοποίησή τους, από τη διαπραγμάτευση των τίτλων, από... Και σε αυτό το παιχνίδι όλοι εμπλέκονται: από την κεντρική κυβέρνηση και την κεντρική τράπεζα, μέχρι τον τελευταίο υπάλληλο μιας εταιρείας διαχείρισης δανείων.

Οπως έδειξε η υπόθεση της Αργεντινής, οι «επενδυτές» χρησιμοποιούν όλα τα όπλα: από την επιβολή φιλικών κυβερνήσεων μέχρι τη χρεοκοπία. Αλλά αυτό που γνωρίζουν είναι ότι όλα γίνονται πιο εύκολα και πιο απλά, αν έχουν στήσει το παιχνίδι στα μέτρα τους. Κάπως έτσι φθάνουμε στην πολιτική.

Αν κάποιος ερευνήσει το πώς στήνεται η αγορά των δανείων, σίγουρα θα έχει πολλές «απορίες». Για παράδειγμα, οι τράπεζες ελέγχουν τους μηχανισμούς καταγραφής των τιμών των ακινήτων με οργανωμένες βάσεις δεδομένων. Τροφοδοτούν όλο το σύστημα -από το υπουργείο Οικονομικών μέχρι την Τράπεζα της Ελλάδος- με τιμές. Αν μελετήσει το θεσμικό πλαίσιο για τον καθορισμό των τιμών που εκπλειστηριάζονται τα ακίνητα σε συνδυασμό με τη σχέση των φορέων που έχουν αναλάβει το συγκεκριμένο «έργο» με τις τράπεζες, τότε θα μείνει με το στόμα ανοικτό.

Και δεν είναι μόνο αυτά: Φορείς που εμπλέκονται στο πλαίσιο ελέγχου και οργάνωσης έχουν παρακλάδια που φθάνουν μέχρι την αγορά «κόκκινων» δανείων. Μεγαλομέτοχοι τραπεζών έχουν δραστηριότητες, οι οποίες άπτονται της διαχείρισης των προβληματικών δανείων. Και πολλά ακόμα…

Είναι πλέον τόσο μεγάλη η διαπλοκή ρόλων και συμφερόντων, που εύλογα αναρωτιέται κανείς: Μήπως τελικά πριν να ξεκινήσει η συζήτηση για το αν θα υπάρχει μία τράπεζα-παρκαδόρος των «κόκκινων» δανείων ή αν θα δοθεί η εγγύηση του ελληνικού Δημοσίου, θα έπρεπε να προηγηθεί ένας έλεγχος για το πώς θα διασφαλιστεί η διαφάνεια της συγκεκριμένης αγοράς και για το πώς θα αποτραπεί η -καθόλου απίθανη- προοπτική να παιχτεί ένα παιχνίδι που παραπέμπει στην παροιμία: «Γιάννης κερνάει και Γιάννης πίνει»;

Είναι τόσο πολλά τα λεφτά, που μπορεί να κολάσουν ακόμα και… αγίους. Και η μόνη άμυνα που υπάρχει είναι η διαφάνεια.

*δημοσιογράφος, συγγραφέας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας