Είμαστε ό,τι τρώμε;

Πριν από μερικές μέρες βρέθηκα στο υπουργείο Υγείας, ως εκπρόσωπος του σωματείου των Διαιτολόγων-Διατροφολόγων Ελλάδας σε μια συνάντηση για τη δημιουργία υλικού διατροφικής αγωγής για τα σχολεία.

Μέσα σε όλα αυτά τα ωραία που είπαμε σε αυτή την εξαιρετική πρωτοβουλία του υπουργείου κάποια στιγμή ο υπεύθυνος του υπουργείου για τη δράση μάς μοίρασε κάποια παλιά έντυπα διατροφικής αγωγής για μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου με τίτλο «Είμαι ό,τι τρώω», ενώ στην τελευταία σελίδα έγραφε «Ρίξε το βάρος στο παιδί».

Από τους ανθρώπους του υπουργείου ειπώθηκε ότι υπάρχει κάποιο κονδύλι για να επανατυπωθεί το υλικό άμεσα και να μοιραστεί στα σχολεία.

Μπορεί το 2004 που συντάχθηκε το υλικό τέτοιες προσεγγίσεις στο ζήτημα της παιδικής παχυσαρκίας να ήταν ο κανόνας για την πρόληψη και αντιμετώπισή της, όμως σήμερα τα πράγματα έχουν αλλάξει.

Με το ποσοστό εμφάνισης διατροφικών διαταραχών να έχει εκτιναχθεί, ξέρουμε πια ότι στις παρεμβάσεις στα παιδιά πρέπει πάνω από όλα να έχουμε σαν κανόνα να μην κάνουμε κακό!

Εξετάζοντας το πολυφορεμένο μήνυμα «Είμαστε ό,τι τρώμε» πραγματικά αναρωτιέμαι τι μπορεί να εισπράττει κάποιος όταν το ακούει.

Αρχισα να ρωτώ φοιτητές που κάνουν την πρακτική τους στο γραφείο μου αν πιστεύουν ότι «είμαστε ό,τι τρώμε» και πήρα μερικές ενδιαφέρουσες απαντήσεις.

Ενας φοιτητής μού είπε «ναι, είμαστε!» και συνέχισε: «Χτες που έφαγα παραπάνω αισθάνθηκα πολύ άσχημα με αυτό που έκανα και για αυτό που είμαι».

Μια άλλη φοιτήτρια μου είπε «πιστεύω πως ναι» και σε δεύτερη σκέψη συνέχισε: «Εντάξει, αν φάω χοιρινό δεν σημαίνει ότι είμαι γουρούνι, αλλά σίγουρα η διατροφή μου με καθορίζει σε κάτι».

Ψάχνοντας στο διαδίκτυο βρήκα ακόμα πιο εντυπωσιακές τοποθετήσεις από το γενικόλογο και αυθαίρετο «αν τρώμε σκουπίδια και η ζωτικότητά μας θα είναι μάλλον για τα σκουπίδια», το κλασικό «ναι, είμαστε ό,τι τρώμε», το επικίνδυνο «αυτό που τρώμε είναι μέρος του σώματός μας και της εικόνας μας», αλλά έως και πολύ εύστοχες τοποθετήσεις που εισάγουν την έννοια της άσκησης, δηλαδή του τι τρώμε και τι καίμε, αλλά και άλλες πιο πλήρεις που εισάγουν την έννοια του τι απορροφούμε και τι μεταβολίζουμε.

Από βιοχημικής πλευράς είναι πολύ δύσκολο να τοποθετηθούμε, γιατί τελικά υπάρχει αυτό που τρώμε, αυτό που απορροφούμε, αυτό που χρησιμοποιούμε, αυτό που αποθηκεύουμε και αυτό που αποβάλλουμε, είτε επειδή δεν το απορροφήσαμε είτε επειδή το χρησιμοποιήσαμε. Ενώ όλα αυτά καθορίζονται από το πλαίσιο ζωής που έχουμε, από το τι αναπνέουμε, αν καπνίζουμε, αν έχουμε στρες, αν κοιμόμαστε καλά και φυσικά αν γυμναζόμαστε και πόσο. Αρα σίγουρα δεν είμαστε απλώς ό,τι τρώμε!

Αυτό που απουσιάζει όμως από όλα τα παραπάνω είναι το κομμάτι τις προσωπικότητάς μας που καθορίζει το τι είμαστε.

Αν αντιστρέψουμε το ερώτημα «είμαστε ό,τι τρώμε;» στο ερώτημα «τι είμαστε;», θα καταλάβουμε εύκολα ότι η απάντηση δεν είναι «αυτό που τρώμε».

Είμαστε αυτά που σκεφτόμαστε, αυτά που αισθανόμαστε, τα κίνητρα που έχουμε, αυτά που λέμε και αυτά που κάνουμε.

Σε όλα αυτά ένα μικρό κομμάτι μόνο είναι η διατροφή μας, σημαντικό, αλλά μικρό. Η διατροφή μας μπορεί να επηρεάσει την ψυχολογική μας κατάσταση, χωρίς όμως να είναι ο καθοριστικός παράγοντας.

Από την άλλη μεριά η ψυχολογική μας κατάσταση μπορεί να επηρεάσει τη διατροφή μας με καταλυτικό τρόπο, χωρίς να συνεπάγεται πως είμαστε ό,τι τρώμε.

Ας πάρουμε ως παράδειγμα μια κυρία 60 ετών που πέρασε πολύ δύσκολα παιδικά χρόνια, στα οποία και πείνασε. Ολη η αγάπη που δέχτηκε ήταν μέσω του φαγητού που της προσφέρθηκε.

Κατά συνέπεια μπορεί η διατροφή της σε περιόδους ευμάρειας στην ενήλικη ζωή της να αποτελεί μια υπεραναπλήρωση των κενών της παιδικής της ηλικίας.

Σίγουρα δεν είναι ό,τι τρώει αλλά το συναίσθημα πίσω από αυτό που την κάνει να τρώει είναι μέρος αυτού που είναι.

Στη φράση «είμαστε ό,τι τρώμε» διαφωνώ γιατί στην απλότητά της καταργεί πολλές έννοιες της σχέσης της διατροφής μας με το σώμα μας.

Επίσης περνώντας αφιλτράριστη στα αυτιά ενός εφήβου μπορεί να είναι επικίνδυνη ωθώντας τον σε κάποια διατροφική διαταραχή. Και όλα αυτά γιατί καταργεί πολλές ουσιαστικές πτυχές της προσωπικότητάς μας, όπως του τι αισθανόμαστε, τι σκεφτόμαστε και τι κάνουμε.

Χωρίς να μειώνουμε την αξία της ποιοτικής διατροφής, δεν είμαστε ό,τι τρώμε, είμαστε κάτι πολύ περισσότερο. Ελπίζω ο υπεύθυνος του υπουργείου να κατέγραψε την ένστασή μου για την ανάγκη δημιουργίας νέου, επικαιροποιημένου και ασφαλούς σύγχρονου υλικού.

*δρ, πρόεδρος της Ενωσης Διαιτολόγων-Διατροφολόγων Ελλάδος, επιστημονικός υπεύθυνος της Nutriscience

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας