«Εφυγε» ο ποιητής του σκηνικού χώρου

giorgos_patsas_skinografos.png

Γιώργος Πάτσας, σκηνογράφος Γιώργος Πάτσας, σκηνογράφος

Σφράγισε με το έργο και την προσωπικότητά του το ελληνικό θέατρο επί μισό αιώνα. Κορυφαίος σκηνογράφος και ενδυματολόγος, καινοτόμος και καίριος σε ό,τι άγγιξε το χέρι του -από το αρχαίο δράμα, το κλασικό και το σύγχρονο ρεπερτόριο ώς την όπερα και το μιούζικαλ- ο Γιώργος Πάτσας έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 74 ετών. Κι ενώ η τελευταία του δουλειά, «Ψηλά από τη γέφυρα», παρουσιάζεται στο Εθνικό Θέατρο σε σκηνοθεσία της συζύγου του Νικαίτης Κοντούρη.

Γεννημένος στη Θεσσαλονίκη το 1944, ο Γιώργος Πάτσας αποφοίτησε από τη Σχολή Βακαλό το 1965, ενώ το 1968 έκανε την «πρεμιέρα» του με τη σκηνογραφία στον «Ταρτούφο» του Μολιέρου στο ΚΘΒΕ.

Στη μακρόχρονη πορεία του σκηνογράφησε περίπου 500 έργα για το θέατρο και τον κινηματογράφο. Συνεργάστηκε με σπουδαίους σκηνοθέτες -Μινωτή, Θεοδοσιάδη, Βολανάκη, Ευαγγελάτο, Παπαγεωργίου, Τερζόπουλο, Βογιατζή, Αντύπα κ.ά.-, με το Εθνικό Θέατρο, το Αμφιθέατρο, το ΚΘΒΕ, τα Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου, τη Λυρική Σκηνή.

Εξίσου δραστήριος ήταν σε σκηνές και φεστιβάλ στο εξωτερικό: Volkstheater της Βιέννης, Schauspielhaus Ζυρίχης, Θέατρο Mc Carter Princeton στις ΗΠΑ, Ταγκάνκα της Μόσχας, Θέατρο Ολίμπικο στη Βιντσέντζα της Ιταλίας, Αλεξαντρίσκι Αγίας Πετρούπολης κ.ά.

«Ψηλά από τη γέφυρα», Εθνικό Θέατρο σε σκηνοθεσία της συζύγου του Νικαίτης Κοντούρη  «Ψηλά από τη γέφυρα», Εθνικό Θέατρο σε σκηνοθεσία της συζύγου του Νικαίτης Κοντούρη | ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΣΤΑΦΥΛΙΔΟΥ

Ενας ποιητής της αφαίρεσης, πάντα ανήσυχα δημιουργικός. «Ευγνωμονώ και μου αρέσει η προσπάθεια που κάνω να είμαι σύγχρονος. Να προχωρώ, όσο γίνεται, μαζί με τον χρόνο. Θέλω να βελτιωθώ.

Σαν να είμαι πρωτάρης. Ετσι αισθάνομαι», έλεγε σε μία από τις τελευταίες του συνεντεύξεις στη Σόνια Ζαχαράτου («ΒΗmagazino»). «Δεν μπορώ την επανάληψη και μου αρέσει το απρόβλεπτο.

Το μη αναμενόμενο. Ο σουρεαλισμός μέσα στη σκηνογραφία. Και δεν είναι εύκολο να το βρίσκω πάντα. Ομως, προσέξτε! Θέλω το μη αναμενόμενο να είναι οργανωμένο μέσα στο πνεύμα του έργου και της παράστασης. Ενταγμένο πλήρως. Να κολλήσει. Να πάει μαλακά μέσα, να χωθεί, να γίνει ένα».

«Ο Γιώργος Πάτσας ήταν εξ αρχής ένας σκηνογράφος των γερά σχεδιασμένων χώρων. Με κάθετες και οριζόντιες επιφάνειες, αυστηρά δομημένες. Με πλάνα και επίπεδα μελετημένα, οργανωμένα έτσι ώστε να πρωτεύουν το καθαρό σχήμα και η ορθολογική διάταξη», διαβάζουμε στη δίγλωσση έκδοση «Σκηνικά- Κοστούμια» (εκδ. Εrgo).

Με αγάπη για τα ψυχρά και σκληρά υλικά της τεχνολογίας, όμως στις σκηνογραφίες του «τα πανιά γίνονται μέσο μιας γραφής με ύφασμα. Κυματισμοί, καμπύλες μορφές, ρευστά σχήματα υπονομεύουν εκ των ένδον τη σταθερότητα και στατικότητα ορισμένων στοιχείων του σκηνογραφικού αρχιτεκτονήματος».

Διακρίθηκε με το Ασημένιο Μετάλλιο της Διεθνούς Εκθεσης Σκηνογραφίας Κουαντρενιάλ της Πράγας (1995 και 2003), το Μεγάλο Βραβείο της Ενωσης Κριτικών Θεάτρου και Μουσικής για τα σκηνικά της παράστασης «Η νύχτα της κουκουβάγιας» του Γιώργου Διαλεγμένου (1998), σε σκηνοθεσία Λευτέρη Βογιατζή, και με το Κρατικό Βραβείο για τα κοστούμια της ταινίας του Θόδωρου Αγγελόπουλου «Μια αιωνιότητα και μια μέρα» (1998).

 

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας