Δημοσιεύματα για το πόσο κακή είναι η «κακή χοληστερίνη» με... συνταγή φαρμακευτικής;

ldl.jpg

Ldl Dreamstime

Την τελευταία εβδομάδα σειρά δημοσιευμάτων τόσο στον ηλεκτρονικό όσο και στον έντυπο Τύπο επανέφερε στην επικαιρότητα τον συσχετισμό της υψηλής τιμής χοληστερίνης με τον αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων και εγκεφαλικών επεισοδίων.

Σε κάποια από αυτά, είτε ενυπόγραφα είτε όχι, η κατάληξη ήταν σχεδόν η ίδια, λες και είχε γραφτεί από το ίδιο χέρι:

«Αξιοσημείωτο είναι ότι τα νέα καινοτόμα φάρμακα, τα οποία μειώνουν τα επίπεδα της LDL (“κακής”) χοληστερίνης έως και 65%-75%, προστιθέμενα στις υπάρχουσες υπολιπιδαιμικές θεραπείες, αποτελούν μια ελπίδα για την περαιτέρω μείωση των καρδιακών και εγκεφαλικών επεισοδίων».

Αναρωτιέται κανείς -καλόπιστα πάντα- τι ακριβώς συνέβη και οι ιατρικές ιστοσελίδες ασχολήθηκαν επισταμένα με το συγκεκριμένο θέμα; Ηταν τυχαίο το γεγονός; Μάλλον όχι... Ψάχνοντας, βρήκαμε την απάντηση σ' ένα από αυτά, όπου λέγονταν τα εξής:

«Ολοι λοιπόν έχουν στραμμένη την προσοχή τους στο συνέδριο του Αμερικανικού Κολεγίου Καρδιολογίας τον επόμενο μήνα, όπου η ίδια η Amgen έχει δηλώσει ότι θα παρουσιαστούν οι λεπτομέρειες της μελέτης. Οι σχετικές ανακοινώσεις έχουν προγραμματιστεί για την Παρασκευή 17 Μαρτίου».

Μεταφράζουμε: Στο συνέδριο των Αμερικανών καρδιολόγων, την Παρασκευή, μια πολυεθνική του φαρμάκου -η Amgen- επρόκειτο να παρουσιάσει αναλυτικά τη μελέτη με την ονομασία Fourier, στην οποία συμμετείχαν 27.500 ασθενείς.

Στην εν λόγω μελέτη χρησιμοποιήθηκε το καινοτόμο, ενέσιμο φάρμακο της Amgen -με την εμπορική ονομασία Repatha- και σύμφωνα με αυτήν η ουσία του μπορεί να μειώσει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Οι «αναστολείς PCSK9»

Στην ιατρική ορολογία φάρμακα σαν το Repatha αποκαλούνται «αναστολείς PCSK9». Αναστέλλουν την πρωτεΐνη (PCSK9), μειώνοντας τα επίπεδα της λεγόμενης «κακής» χοληστερόλης κατά 50-60%, όπως υποστηρίζουν οι κατασκευαστές τους.

Κύριος αντίπαλος του Repatha είναι ένα άλλο καινοτόμο φάρμακο, το Praluent, που αποτελεί προϊόν συνεργασίας της πολυεθνικής -γαλλικών συμφερόντων- Sanofi και της αμερικανικής Regeneron.

Συνήθως, οι επονομαζόμενες «οδηγίες» που κατά καιρούς βγαίνουν και αφορούν μια θεραπεία βασίζονται σε μελέτες σαν την ανωτέρω.

Κάπως έτσι και μέσα από ένα δαιδαλώδες σύστημα φαρμακευτικού μάρκετινγκ -που περιλαμβάνει και «εξειδικευμένα άρθρα» που προλειαίνουν το έδαφος ενός νέου σκευάσματος-, με το οποίο η «Εφ.Συν.» έχει ασχοληθεί και στο πρόσφατο παρελθόν («Φαρμακευτικές Εταιρείες - ΜΜΕ - Ιατρική Κοινότητα: Οι ευαίσθητοι κρίκοι μιας χρυσής αλυσίδας», 28/01/2017), οι «οδηγίες» μετατρέπονται σε ιατρικά θέσφατα και υιοθετούνται οι θεραπείες, συνήθως πανάκριβων καινοτόμων φαρμάκων.

Το ακριβό κόστος θεραπείας (ετησίως υπολογίζεται σε 14.000 δολάρια τον χρόνο ανά ασθενή στις ΗΠΑ) έχει περιορίσει τη χρήση τους κυρίως σε ασθενείς με οικογενή υπερχοληστερολαιμία, νόσος που παρουσιάζει εξαιρετικά υψηλές τιμές LDL (κακής χοληστερόλης) οι οποίες δεν μπορούν να μειωθούν με τις υπάρχουσες θεραπείες.

Οι Ελληνες καρδιολόγοι διαμαρτύρονται...

Δημοσιεύματα σχετικά με την χοληστερίνη

Τα δύο ανωτέρω καινοτόμα σκευάσματα ήδη κυκλοφορούν στην ελληνική αγορά στις εξής τιμές: Repatha 241,12 ευρώ η δόση και Praluent 470,25 ευρώ η δόση.

Συνταγογραφούνται αποκλειστικά και μόνο στα δημόσια νοσοκομεία από γιατρούς του ΕΣΥ, γεγονός που προκάλεσε την αντίδραση της Ενωσης Ελευθεροεπαγγελματιών Καρδιολόγων Ελλάδας, που μόλις πριν από δύο εβδομάδες απέστειλαν στο υπουργείο Υγείας και στον ΕΟΠΥΥ επιστολή διαμαρτυρίας για το θέμα, αναφέροντας χαρακτηριστικά τα εξής:

«Πληροφορηθήκαμε ότι για την αναγραφή των αναστολέων PCSΚ9 μέσω του συστήματος της ΗΔΙΚΑ χρειάζεται να υπάρχει και γνωμάτευση που να υπογράφεται από ειδικό ιατρό νοσοκομείου και να υπάρχει και σφραγίδα νοσοκομείου. Το ίδιο συμβαίνει, όπως πληροφορηθήκαμε, και για άλλα φάρμακα υψηλού κόστους.

»Το συγκεκριμένο γεγονός είναι απαράδεκτο αφού είναι ενάντια στον νόμο περί ισοτιμίας υπογραφής ιατρών 3418/2005, άρθρο 5 παράγραφος 1, και τον μεταγενέστερο νόμο 3627/07 άρθρο 6 παράγραφος 1 που στο τελευταίο εδάφιο καταργεί όποιες ρυθμίσεις παραμένουν με τον νόμο 3418/05 και έτσι υπάρχει πλήρης ισοτιμία γνωματεύσεων και υπογραφής ιατρών από οποιονδήποτε φορέα και αν εκδίδονται είτε από ιατρό του ΕΣΥ είτε από ελευθεροεπαγγελματία ιδιώτη ιατρό.

»Κατόπιν των ανωτέρω ζητούμε την άμεση ανάκληση όποιων οδηγιών υφίστανται στην αναγραφή φαρμάκων και εξετάσεων από ελευθεροεπαγγελματίες ιατρούς και εφαρμογή των ανωτέρω νόμων επιφυλασσόμενοι κάθε νομίμου δικαιώματος των μελών μας».

Με απλά λόγια, οι καρδιολόγοι της Ενωσης ζητούν να έχουν το ελεύθερο να συνταγογραφούν και οι ίδιοι τα συγκεκριμένα σκευάσματα, ξεχνώντας (;) ενδεχομένως ότι παρέχουν πρωτοβάθμια κάλυψη υγείας στα ιατρεία τους και όχι εξειδικευμένη θεραπεία όπως ένα νοσοκομείο.

34 ειδικοί συστήνουν...

Πριν από περίπου ένα χρόνο, 34 επιστήμονες (μεταξύ των οποίων και γιατροί-καθηγητές πανεπιστημίου) συνυπέγραψαν ένα Consensus, μια «Συμφωνία ειδικών για την ορθολογική χορήγηση των αναστολέων PCSK9», που δημοσιεύτηκε στην «Ελληνική Επιθεώρηση Αθηροσκλήρωσης».

Αυτό που ίσως παραξενεύει τον αναγνώστη στη συγκεκριμένη συμφωνία είναι δύο πράγματα:

1) Δεν υπάρχει καμία αναφορά σε παρενέργειες από τη χρήση των εν λόγω καινοτόμων και ουσιαστικά μη δοκιμασμένων σε ευρεία κλίμακα φαρμάκων και

2) δεν υπάρχει καμία αναφορά στη σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας που οφείλει να έχει ένα νέο, πανάκριβο -ειδικά για τα ελληνικά δεδομένα- φάρμακο. Ωστόσο, παρενέργειες υπάρχουν. Μια αναζήτηση στο διαδίκτυο μπορεί να πείσει για του λόγου το αληθές.

Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι η χρήση του φαρμάκου και το πώς επηρεάζει το νευρικό σύστημα δεν έχει αποσαφηνιστεί επαρκώς ακόμα.

Και αν στην Αμερική οι εκεί ειδικοί το περιορίζουν μόνο στη χρήση των παιδιών με σχετικό πρόβλημα και σε όσους πάσχουν από οικογενή υπερχοληστερολαιμία, στην Ελλάδα οι 34 ειδικοί προσθέτουν επιπλέον κατηγορίες, μεγαλώνοντας λίγο την γκάμα των υποψήφιων χρηστών.

Ειδικός της φαρμακολογίας, μιλώντας στην «Εφ.Συν.», είπε χαρακτηριστικά:

«Οι άνθρωποι που χρειάζονται τη χορήγηση των συγκεκριμένων αναστολέων στην Ελλάδα λογικά δεν ξεπερνούν τους 1.500. Συνεπώς, σωστά η χορήγησή τους είναι υπόθεση των ειδικών κέντρων των νοσοκομείων και μόνο».

Την ίδια ώρα, όπως όλα δείχνουν, στόχος του ΕΟΦ είναι τα δύο φάρμακα να μπουν σε διαδικασία διαπραγμάτευσης τιμής ώστε να υπάρξει όφελος για τον κρατικό κορβανά.

Οι αθώες(;) στατίνες

Οι αναστολείς PCSK9 προτάσσονται για τις περιπτώσεις ατόμων που έχουν δυσανεξία στις στατίνες.

Οι στατίνες εδώ και χρόνια αποτελούν την άλλη φαρμακευτική άμυνα απέναντι στις υψηλές τιμές χοληστερίνης και διατίθενται σε ιδιαίτερα προσιτές τιμές, ωστόσο και εδώ υπάρχουν μελανά σημεία για την αποδοτικότητά τους, για το ποιοι χρειάζεται να τις παίρνουν και για το ποιες παρενέργειες έχουν.

Οπως μας λέει ο ειδικός της φαρμακολογίας, «αν παίρνεις στατίνες και ταυτόχρονα καπνίζεις, το κέρδος είναι μηδαμινό» και, ακόμα, «οι στατίνες ουσιαστικά βοηθούν κάποιον που έχει πάθει ήδη έμφραγμα και όχι πριν το πάθει».

Στο ίδιο πλαίσιο, σειρά ερευνών που έχουν δει το φως της δημοσιότητας αποδεικνύουν πως οι στατίνες δεν είναι και τόσο αθώες. Ειδικότερα:

● Μελέτη που διεξήχθη στο Massachusetts General Hospital και στην Ιατρική Σχολή του Harvard έδειξε ότι για τους ασθενείς με ιστορικό αιμορραγίας μπορεί τελικά οι στατίνες να αυξάνουν τον κίνδυνο υποτροπής τους, σε σημείο που αυτό να υπερτερεί κάθε πιθανού οφέλους.

● Γυναίκες άνω των 75 ετών που λαμβάνουν στατίνες έχουν 33% περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν διαβήτη! Αυτό έδειξε έρευνα Αυστραλών επιστημόνων, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Drugs and Ageing.

Μάλιστα, ο κίνδυνος αυξάνεται στο 51% σε ασθενείς οι οποίοι λαμβάνουν μεγάλες δόσεις στατινών.

● Για την ιστορία, ο ετήσιος τζίρος των στατινών στις ΗΠΑ ανέρχεται στα 20 δισ. δολάρια.

Ο επιχειρηματικός πόλεμος Amgen - Sanofi

Το κερασάκι στην τούρτα των αναστολέων PCSK9 είναι η δικαστική διαμάχη μεταξύ της Amgen και της Sanofi για την αποκλειστικότητα του φαρμάκου.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του οικονομικού ιστότοπου Fortune.com, η Amgen φαίνεται να κερδίζει τη διαμάχη, καθώς ήδη δύο δικαστικές αποφάσεις στις ΗΠΑ βγήκαν υπέρ της, ζητώντας από τη Sanofi να «παγώσει» τη δική της παραγωγή για τουλάχιστον 12 χρόνια.

Σύμφωνα με οικονομικούς αναλυτές, η αγορά των αναστολέων PCSK9 θα μπορούσε να αποφέρει ετήσιες πωλήσεις ύψους 2 δισ. δολαρίων έως το 2020.

Τι λέει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας

Από την πλευρά του ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας δεν φαίνεται να συμμερίζεται το γεγονός ότι η χοληστερίνη είναι τόσο επικίνδυνη για την υγεία, μια και την κατατάσσει στην 6η θέση παραγόντων κινδύνου, 7η για την Ελλάδα, όπου πρώτος λόγος είναι η άσχημη κοινωνικοοικονομική κατάσταση.

Αμέσως μετά ακολουθούν το κάπνισμα, η υπέρταση, ο διαβήτης, η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας, η παχυσαρκία και μόλις τελευταία η χοληστερίνη. Γι' αυτό και στις οδηγίες που δίνονται προέχει η διακοπή του καπνίσματος, η σωματική άσκηση, η ρύθμιση της πίεσης, όπως και η φαρμακευτική αγωγή του διαβήτη.

Το efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες του έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας