Απόσπαση, συντήρηση και έκθεση στο Μετρό

psifidoto_dapedo.jpg

Ψηφιδωτό δάπεδο ψηφιδωτό δάπεδο | υπουργείο Πολιτισμού, ΕΦΑ Θεσσαλονίκης

Ο σταθμός Αγίας Σοφίας της Θεσσαλονίκης προικίζεται όλο και με περισσότερες αρχαιότητες. Το πιο πρόσφατο εύρημα, που ήρθε στο φως μόλις τον περασμένο Δεκέμβριο, κατά τη διάρκεια των ανασκαφών για τις ανάγκες των εργασιών του Μετρό, είναι τα εντυπωσιακά, πολύχρωμα ψηφιδωτά που τα περισσότερα σώζονται σε πολύ καλή κατάσταση, είναι φτιαγμένα από φυσική ψηφίδα και χρονολογούνται στον 4ο και 5ο αιώνα μ.Χ.

Βρέθηκαν στη νότια είσοδο του σταθμού, μόλις ενάμισι μέτρο κάτω από την ημικυκλική μαρμαρόστρωτη πλατεία του 6ου αιώνα, η οποία έχει αποσπαστεί προσωρινά για να επανατοποθετηθεί μετά την ολοκλήρωση των εργασιών. Στον ίδιο χώρο βρέθηκε σε άριστη κατάσταση υπόκαυστο λουτρό.

Κάτω από την πλατεία, αποκαλύφθηκε μεγάλο συγκρότημα της ύστερης αρχαιότητας με αλλεπάλληλες φάσεις, που χρονολογούνται από το α΄ μισό του 4ου αιώνα ώς και τον 5ο αι. μ.Χ. Είχε δηλαδή κατοίκηση σχεδόν δύο αιώνες. Εκεί εντοπίστηκαν τμήμα δυτικής στοάς αιθρίου η οποία επικοινωνεί με ανοιχτό χώρο, πέντε χώροι που εκτείνονται παρατακτικά, το υπόκαυστο λουτρό και τα ψηφιδωτά δάπεδα, που δεν είναι τα μόνα καθώς έχουν έρθει στο φως και άλλα από το 2008.

Υπόκαυστο Το ψηφιδωτό δάπεδο από όπου απουσιάζει το κεφάλι της Αφροδίτης | υπουργείο Πολιτισμού, ΕΦΑ Θεσσαλονίκης

Ο διάκοσμος των ψηφιδωτών είναι γεωμετρικός, ενώ στο κεντρικό τμήμα ενός εξ αυτών ξεχωρίζει η παράσταση μέσα σε μετάλλιο που απεικόνιζε πιθανόν γυναικεία μορφή. «Το κεφάλι έχει χαθεί από την αρχαιότητα, ενώ βλέπουμε μεγάλη λιθορυχεία καθώς τα τείχη του δωματίου δεν υπάρχουν.

Ωστόσο θεωρούμε ότι πρόκειται για Αφροδίτη καθώς σώζεται το πρόσωπο Ερωτα που γαντζώνεται πάνω της και λίγο πιο κάτω ξεχωρίζει η μορφή Μέδουσας», είπε η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης, Πολυξένη Αδάμ-Βελένη, προς τα μέλη του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου που στην τελευταία τους συνεδρίαση συζήτησαν για την τύχη των καινούργιων ευρημάτων.

Μεγάλο μέρος των ψηφιδωτών σώζεται σε καλή κατάσταση, σε αντίθεση με άλλα που έχουν υποστεί σημαντικές φθορές, κυρίως από μεγάλες οπές που ανοίχτηκαν κατά την οθωμανική περίοδο και είχαν τη χρήση βόθρων. Τόσο τα ψηφιδωτά όσο και το λουτρό ανήκουν σε συγκρότημα, πιθανόν αστική βίλα που οικοδομήθηκε στο κέντρο της πόλης. Οπως εξήγησε η Πολυξένη Αδάμ-Βελένη: «Τέτοιες οικίες υπάρχουν πολλές, έχουν βρεθεί τουλάχιστον άλλες 18 στη Θεσσαλονίκη.

Το β΄ μισό του 4ου αιώνα, μετά την ίδρυση της Κωνσταντινούπολης, εγκαθίστανται πολλοί αξιωματούχοι στην πόλη, όπου χτίζονται μεγάλα σπίτια τουλάχιστον 2000 τ.μ.» και θύμισε ότι την εποχή του Γαλέριου έχουμε ανάπλαση της πόλης, ενώ ακολούθως ο Μεγάλος Κωνσταντίνος δίνει νέα ώθηση.

«Σας θυμίζω ότι ο Μεγάλος Κωνσταντίνος εγκαταστάθηκε για τέσσερα χρόνια στο ανάκτορο που έχτισε ο Γαλέριος και μετά πήγε στο Βυζάντιο για να ιδρύσει την Κωνσταντινούπολη. Η επόμενη μεγάλη οικοδομική ανασυγκρότηση που έδωσε νέα ώθηση στη Θεσσαλονίκη έγινε από τον Ιουστινιανό που την προίκισε με μεγάλα έργα μαζί με εκείνα που δημιούργησε στην Κωνσταντινούπολη».

«Σήμερα είδαμε τι επεμβάσεις έχουν γίνει αποσπασματικά όλα αυτά τα χρόνια. Τώρα και εμείς, αναγκαστικά, καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε αποσπασματικά τα αρχαία κατάλοιπα που ήρθαν στο φως», είπε η γ.γ. του ΥΠΠΟΑ Μαρία Ανδρεαδάκη-Βλαζάκη και τόνισε πως «όταν μια πόλη κατοικείται συνεχόμενα υπάρχει πρόβλημα. Δυστυχώς δεν έχουμε σήμερα αυτή τη βίλα, δεν μπορούμε να την αποκαταστήσουμε».

Με ομόφωνη απόφαση τα μέλη του ΚΑΣ αποφάσισαν τα ψηφιδωτά να αποσπαστούν για να συντηρηθούν και σε συνεργασία με την «Αττικό Μετρό» να διερευνηθεί σε ποιο σημείο του σταθμού Αγία Σοφία θα εκτεθούν στο μέλλον τα καλύτερα σωζόμενα από αυτά. Επίσης, θα αποσπαστεί το υπόκαυστο λουτρό το οποίο θα αξιοποιηθεί στο μέλλον εκθεσιακά.

   

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας