Αντίο στον ακτιβισμό, ναι στην πρόκληση των αισθήσεων

poka-yio

Poka-Yio, Κωστής Σταφυλάκης και Στέφανι Χέσλερ, οι τρεις επιμελητές της 6ης Μπιενάλε της Αθήνας Poka-Yio, Κωστής Σταφυλάκης και Στέφανι Χέσλερ, οι τρεις επιμελητές της 6ης Μπιενάλε της Αθήνας

Η σημαντική εικαστική διοργάνωση επανακάμπτει το φθινόπωρο (26 Οκτωβρίου -9 Δεκεμβρίου), ενωμένη, δυνατή, με τίτλο «ΑΝΤΙ» και διάθεση να επιστρέψει στη φόρμα. Κεντρικός εκθεσιακός τους χώρος θα είναι το εγκαταλειμμένο, πρώην κτίριο του ΟΤΕ στην οδό Σταδίου

Στην αγγλικανική εκκλησία του Αγίου Παύλου, χαλαρά, και με τον Κωστή Σταφυλάκη, έναν από τους τρεις επιμελητές της, να παίζει στο αρμόνιο το ωραίο σπιρίτσουαλ «When the Saints Go Marching In», η 6η Μπιενάλε της Αθήνας κάλλιστα θα μπορούσε να καυχηθεί ότι δημιούργησε χθες το πρωί ένα μικρό, ευχάριστο και διαφορετικό event. Λίγους μήνες πριν από την έναρξή της (26 Οκτωβρίου-9 Δεκεμβρίου).

Καμιά φορά, όμως, ακόμα κι αν οι πολλές ειδήσεις λείπουν και είδηση είναι κυρίως μία, ότι δηλαδή η μεγάλη αθηναϊκή εικαστική διοργάνωση είναι εδώ, ξανά, ενωμένη, δυνατή, παρ' όλο που όπως είπε ο Poka-Yio (Πολύδωρος Καρυοφύλλης), «με την κρίση παραλίγο να κλείσουμε», φτάνουν και περισσεύουν ακόμα και τα λίγα tips για να αυξήσουν κατακόρυφα το ενδιαφέρον. Πόσο μάλλον που εξηγώντας οι τρεις επιμελητές της Μπιενάλε της Αθήνας (τρίτη της παρέας η Γερμανίδα Στέφανι Χέσλερ) τον φετινό τους τίτλο, που είναι, ως γνωστόν, «ΑΝΤΙ», κατάφεραν να μας εκπλήξουν.

Οχι. Αυτό το «ΑΝΤΙ» δεν παραπέμπει στο προσφιλές τα τελευταία χρόνια θέμα της εξέγερσης και σε σηκωμένες γροθιές. Οχι, δεν προδιαθέτει σε ακτιβισμό και κινήματα, που τόσο συχνά -μπορεί και καθ' υπερβολή- η Μπιενάλε της Αθήνας τα είχε περιλάβει στους εικαστικούς της κόλπους. Αυτό το «ΑΝΤΙ» είναι ύπουλο και πολύπλευρο.

Οπως είπαν οι επιμελητές, αναφέρεται στην «εναντίωση», στο κύμα αυτό της «μη συμμόρφωσης και αντίθεσης και επιθετικότητας» που διατρέχει σήμερα όλους τους χώρους, «από την πολιτική, όπου τύποι σαν τον Ντόναλντ Τραμπ, τον Στιβ Μπάνον και τον Αλεξάντρ Ντούγκιν κυριαρχούν, μέχρι τα σόσιαλ μίντια, τις διαφημίσεις, τα σίριαλ του Νετφλίξ και τα βιντεοπαιχνίδια».

«Ρίξτε μια ματιά στο facebook, οι σημερινές γενιές σφυρηλατούνται μέσα σε ένα κλίμα πόλωσης και βίας. Οι κυβερνήσεις ανεβαίνουν εκμεταλλευόμενες τα πάθη των πολιτών. Σκοτεινοί, χειριστικοί προφήτες αναδύονται παντού. Η αντιδραστική σκέψη επιστρέφει, οι ακροδεξιοί παίρνουν την εξουσία ή ασκούν ιδεολογική ηγεμονία», τόνισαν οι τρεις επιμελητές.

Μη φανταστείτε, όμως, ότι η 6η Μπιενάλε της Αθήνας έχει απαντήσεις ή κάνει καταγγελία. «Ενα screenshot της συγκεκριμένης χρονικής στιγμής επιχειρούμε», «δεν έχουμε να αντιπροτείνουμε τον ορθό λόγο, τον διαφωτισμό, την αλήθεια» (γιατί όχι, άραγε;), «αναλύουμε, μεγεθύνουμε, πολλαπλασιάζουμε τις διαφορετικές μορφές του "ΑΝΤΙ"». «Δημιουργούμε ένα καθαρτήριο χωρίς κάθαρση», είπαν.

Και, για να γίνει ακόμα πιο σαφές το θεματικό πλαίσιο της διοργάνωσης, έκαναν μέχρι και αυτοκριτική. Τουλάχιστον ο Poka-Yio αυτή τη λέξη χρησιμοποίησε. Ενα μόνο καλοκαίρι μετά τη σούπερ κοινωνικο-πολιτική «documenta» του Ανταμ Σίμτσικ, με την οποία είχαν μάλιστα συνεργαστεί, ο επιμελητής μίλησε αυστηρά για «τη θετικότητα, τον ουμανισμό, τα φιλάνθρωπα αισθήματα, τη ρητορική του ακτιβισμού», που κυριαρχεί τελευταία στα μεγάλα εικαστικά γεγονότα. «Ο κοινωνικός ακτιβισμός μάς απομάκρυνε από την αισθητική και τη φόρμα», είπε. «Ας επιστρέψουμε στην πρόκληση των αισθήσεων».

Την ίδια στιγμή οι υπεύθυνοι της 6ης Μπιενάλε της Αθήνας αποκήρυξαν την «κρυπτική γλώσσα» των εικαστικών, ενώ καλοδέχτηκαν τα σόσιαλ μίντια, που θα είναι «κεντρικό κομμάτι της Μπιενάλε», όχι δηλαδή απλώς φορέας επικοινωνίας και πληροφορίας, «αλλά χώρος καλλιτεχνικής δημιουργίας». Πάνω από 100 καλλιτέχνες, Ελληνες και ξένοι, έχουν ήδη αποδεχτεί την πρόσκληση: Monira Al Qadiri, Ivana Basic, Brody Condon, Ed Fornieles, Eva Giannakopoulou, Carsten Höller, Euripides Laskaridis, Miltos Manetas, Heather Phillipson, Eva and Franco Mattes, Metahaven, Narcissister, Eva Papamargariti, Ilias Papailiakis, Johannes Paul Raether, Jon Rafman, Aliza Shvarts, Μarilia Stagkouraki, Ryan Trecartin and Lizzie Fitch, Theo Triantafyllidis, Brad Troemel, Wong Ping.

Αυτή η Μπιενάλε θα είναι, μας είπαν, συμμαζεμένη, χωρίς περιττή διάχυση στην πόλη. Κεντρικός εκθεσιακός χώρος, το πρώην κτίριο του ΟΤΕ, επί της Σταδίου, απέναντι από την πλατεία της Παλαιάς Βουλής. Εκεί οι καλλιτέχνες θα δημιουργήσουν τους «χώρους» που επηρεάζουν τη σύγχρονη ζωή, από εκκλησίες και γυμναστήρια μέχρι spa και γραφεία εταιρειών. Μέχρι το φθινόπωρο, η 6η Μπιενάλε της Αθήνας θα έχει και άλλα να αποκαλύψει. Ηδη στους υποστηρικτές της (ΥΠΠΟ, Περιφέρεια Αττικής, Δήμος Αθηναίων κ.ά.) προστέθηκε και το Ιδρυμα Ωνάση.

  

 

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας