Ανησυχίες και αντιφάσεις ενός ζωγράφου

mytaras.jpg

 «Δικτατορία», 1969 «Δικτατορία», 1969 | ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ

Βαναυσότητα και μετά λυρισμός, ηδονή, αγριάδα. Πληθωρικότητα και εγκράτεια, ειρωνεία, κυνισμός. Γυναίκες γνώριμες, πολιτικές αιχμές, σκοτεινές στιγμές, αλλοιωμένα τοπία, πορτρέτα πολλά. Εργο σύνθετο, πρωτότυπο, αυθεντικό, αναγνωρίσιμο αλλά και αινιγματικό είναι το έργο που μας άφησε παρακαταθήκη ο σημαντικός ζωγράφος Δημήτρης Μυταράς, μετά τον θάνατό του τον Φεβρουάριο του 2017.

Σχεδόν ενάμιση χρόνο μετά το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης του Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή επιχειρεί να ανιχνεύσει τις πολλαπλές όψεις του καταξιωμένου, πολυσχιδή και ιδιαίτερα αγαπητού από το ελληνικό κοινό ζωγράφου οργανώνοντας φέτος το καλοκαίρι ένα αφιέρωμα με τίτλο «Δημήτρης Μυταράς- Aπό το σύγχρονο στο διαχρονικό».

«Χαρίκλεια», 1971 «Χαρίκλεια», 1971 | ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ

«Πίσω από το μαύρο χιούμορ κρύβεται στην πραγματικότητα μια έντονη ευαισθησία, ένας βαθύς ουμανισμός, που δεν έπαψε ποτέ να εξεγείρεται κατά των χειρότερων στοιχείων του ανθρώπου» σημειώνει η επιμελήτρια της έκθεσης, Μαρία Κουτσομάλλη. «Ταπεινής καταγωγής, απολάμβανε στο έπακρο τη δημοτικότητά του, αδιαφορώντας για τη συγκαταβατικότητα των ελίτ και για την εμπορική εκμετάλλευση του έργου του που απέρρεαν από τη δική του καταδεκτικότητα και προσήνεια. Ολα αυτά τα παράδοξα και οι αντιφάσεις μάς δείχνουν πόσο ολοκληρωμένος υπήρξε ο Μυταράς τόσο στις καλλιτεχνικές επιλογές του όσο και στην προσωπική διαδρομή του».

Κύριο χαρακτηριστικό της ζωγραφικής του είναι η συνύπαρξη αντιφατικών δεδομένων, τα οποία διαπλέκονται και δημιουργούν την παραδοξότητα που διατρέχει την πορεία του. Περισσότερα από 100 έργα (τα 20 παρουσιάζονται για πρώτη φορά) από τα εξήντα σχεδόν δημιουργικά του χρόνια θα εκτεθούν στην Ανδρο, αποδεικνύοντας ότι υπήρξε ίσως ο πιο γνωστός ζωγράφος στην Ελλάδα -όσο ήταν ήδη εν ζωή.

«Θεσσαλονίκη», 1995 «Θεσσαλονίκη», 1995 | ΣΥΛΛΟΓΗ ΙΑΝΟΣ

«Ελάχιστοι είναι οι καλλιτέχνες που, ενώ είχαν τόσα σκαμπανεβάσματα στην πορεία τους, άφησαν μια τόσο ποικίλη παραγωγή, καταθέτοντας σε κάθε φάση ένα πρωτότυπο και μοναδικό κεφάλαιο. Ο Μυταράς έθετε ο ίδιος στον εαυτό του αυτό το ερώτημα, με αγωνία» συνεχίζει η Μ. Κουτσομάλλη. Εκτός από διακεκριμένος ζωγράφος τον οποίο όλοι γνωρίζουμε, ο Δ. Μυταράς υπήρξε και ποιητής, ταλαντούχος σκηνογράφος, ενδυματολόγος, εικονογράφος, σχεδιαστής διακοσμητικών παραστάσεων και χαρισματικός δάσκαλος. Σκοπός του αφιερώματος είναι να αναδειχτούν τόσο η θεματική πολυμέρεια όσο και η τεχνοτροπική ποικιλομορφία και επιδεξιότητα.

«Πράγματι οι βασανιστικές αναζητήσεις του ως ζωγράφου, τόσο προσωπικής όσο και τεχνικής φύσης, γέννησαν συνθέσεις διαμετρικά αντίθετες τόσο ως προς την επιλογή των θεμάτων όσο και ως προς την εκτέλεσή τους. Παρ’ όλα αυτά δεν άλλαξαν αυτό που εμείς κοινώς ονομάζουμε στιλ και που ο Μυταράς χαρακτηρίζει -πολύ πιο σωστά- με τον όρο «εσωτερική συνέπεια»».

Η έκθεση ξεκινά από την πρώιμη νεανική περίοδο, την οποία χαρακτηρίζει μια εντυπωσιακή ωριμότητα. Συνεχίζεται με δύο θεματικές που θα τον απασχολήσουν από τις αρχές του 1960 έως και τον θάνατο του (καθρέφτες και πορτρέτα), ενώ με το επόμενο σκέλος ανοίγει ένας εντελώς καινούργιος δρόμος: η επιβολή της δικτατορίας στην Ελλάδα τού δίνει την ευκαιρία να αλλάξει άρδην τη ζωγραφική του, για να καταγγείλει τα τεκταινόμενα (είναι τα γνωστά Επιτύμβια και έργα «Ντοκουμέντα»).

Η βία θα συνεχίσει πέρα από τη σκοτεινή αυτή περίοδο να κυριαρχεί στο έργο του (με μοτοσικλέτες, δυστυχήματα, αλλοιωμένα από τον άνθρωπο τοπία), ωστόσο η προοδευτική εμφάνιση των γυναικείων μορφών έρχεται να εδραιώσει οριστικά τη φήμη του. Τέλος ο επισκέπτης της έκθεσης θα έχει την ευκαιρία να ανακαλύψει την ιδιαίτερη σχέση του Μυταρά με τον χώρο του θεάτρου, με τον οποίο σχετίστηκε πάνω από 40 χρόνια.

Info: Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Ανδρος, τηλ.: 22820-22444. «Δημήτρης Μυταράς- Aπό το σύγχρονο στο διαχρονικό». 1η Ιουλίου-30 Σεπτεμβρίου.

  

 

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας