Ο Αλβαρο Ουρίμπε δηλώνει δικαιωμένος. Ο πρώην πρόεδρος της Κολομβίας (2002-2010), διαβόητος για τα σκάνδαλα παράνομης παρακολούθησης δικαστών και πολιτικών αντιπάλων, τις σχέσεις του με παραστρατιωτικούς και τις χιλιάδες αγνοούμενους που άφησε κληροδότημα ο πόλεμός του κατά των ανταρτών, παραμένει κυρίαρχος του πολιτικού σκηνικού της χώρας.
Ο φανατικός πολέμιος των συμφωνιών ειρήνης ανάμεσα στην κυβέρνηση Σάντος και τους αντάρτες των FARC που έδωσαν τέλος σε έναν 50χρονο εμφύλιο, τον περασμένο Μάρτιο κατάφερε να γίνει ο γερουσιαστής που εξελέγη με τις περισσότερες ψήφους στην ιστορία του κολομβιανού κοινοβουλίου.
Tώρα ο υποψήφιος του ακροδεξιού κόμματός του (κατ’ ευφημισμόν αποκαλούμενο Δημοκρατικό Κέντρο – CD) στις προεδρικές εκλογές της 27ης Μαΐου, Ιβάν Ντούκε, φέρεται πρώτος με διαφορά σε όλες τις δημοσκοπήσεις και προηγείται με μέσο όρο 37%.
Δικαιωμένος νιώθει όμως και ο βασικός αντίπαλός του σε αυτή την αναμέτρηση, πρώην αντάρτης των M-19 τη δεκαετία του 1980 και πρώην δήμαρχος της πρωτεύουσας Μπογκοτά, Γουστάβο Πέτρο.
Οι αντίπαλοί του πίστεψαν πως κατέστρεψαν την πολιτική του καριέρα το 2013 όταν ο εισαγγελέας Αλεχάντρο Ορντόνιες -συγκρατήστε το όνομα- του στέρησε το δικαίωμα να καταλάβει δημόσια αξιώματα για 15 χρόνια, κατηγορώντας τον πως η απόφασή του να αναθέσει την καθαριότητα του δήμου σε δημόσιες επιχειρήσεις αντί ιδιωτικές εταιρείες «έφερε το χάος στην πόλη». Μια απόφαση που αργότερα ακυρώθηκε έπειτα από γνωμάτευση του Διαμερικανικού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Τώρα ο Πέτρο, με τον συνασπισμό «Ανθρώπινη Κολομβία», έρχεται σταθερά δεύτερος στις δημοσκοπήσεις για τον πρώτο γύρο των προεδρικών, με μέσο όρο στην πρόθεση ψήφου 27%.
Οσο για τον πρώην δήμαρχο του Μεντεγίν, Σέρχιο Φαχάρντο, του αριστερού συνασπισμού «Συμμαχία Κολομβία», καταλαμβάνει την τρίτη θέση με 16,3%, αδυνατώντας να προσελκύσει τόσο όσο ο συγκρουσιακός και «αντισυστημικός» Πέτρο την έκδηλη πλέον δυσαρέσκεια των λαϊκών στρωμάτων απέναντι στην εξουσία των ελίτ και της πολιτικής αριστοκρατίας που λυμαίνεται την εξουσία και τον πλούτο της χώρας.
Τα τελευταία πενήντα χρόνια, την προεδρία (και το 71% των υπουργικών θώκων) μοιράστηκαν 10 οικογένειες. Στο ίδιο διάστημα η χώρα γνώρισε τη βαρβαρότητα -όπως μαρτυρούν οι 225.000 δολοφονημένοι και οι 50.000 αγνοούμενοι-, αλλά και την ανεργία, τη φτώχεια, την ακραία ανισότητα.
Οι στατιστικές της λεηλασίας είναι αποκαλυπτικές: το 52% των εδαφών ανήκει σε 100.000 ιδιοκτήτες (το 0,002% του πληθυσμού).
Το ένα τρίτο από αυτά τα εδάφη ανήκει στις πολιτικές ελίτ, το άλλο σε επενδυτές και πολυεθνικές και το υπόλοιπο σε ναρκω-εμπόρους και παραστρατιωτικούς, με τους τελευταίους να έχουν σφετεριστεί κάπου 20 εκατομμύρια εκτάρια γης επί Ουρίμπε. Πιο απλά: το 1% κατέχει το 40% του πλούτου, καθιστώντας την Κολομβία τη δεύτερη πιο άνιση χώρα της περιοχής.
Οι δύο βασικοί διεκδικητές της προεδρίας οραματίζονται διαφορετικές χώρες. Ο Πέτρο μιλά για αξιοπρέπεια και επαναφορά των εργατικών δικαιωμάτων που καταργήθηκαν επί Ουρίμπε· δεσμεύεται στην εφαρμογή των συμφωνιών ειρήνης, με έμφαση στην αγροτική μεταρρύθμιση· επιδιώκει αλλαγή του οικονομικού μοντέλου, με απαλλοτριώσεις τσιφλικιών, αναδιανομή εδαφών στους ακτήμονες, ενίσχυση της αγροτικής παραγωγής και στροφή από την εξορυκτική δραστηριότητα στην εκβιομηχάνιση· υπόσχεται δωρεάν παιδεία και υγεία, με τους αντιπάλους του να τον κατηγορούν για «Κολομβιανό Τσάβες», παρότι ο ίδιος επικρίνει την κυβέρνηση Μαδούρο.
Ο Ντούκε, αντίθετα, μιλά για αναθεώρηση κάποιων δεσμεύσεων που απορρέουν από τις συμφωνίες ειρήνης, ιδίως σε θέματα οικονομικά (δες αναδασμό) και στο προσωρινό σύστημα απόδοσης δικαιοσύνης· υπόσχεται τον χωρίς περιορισμούς «σεβασμό στην ατομική ιδιοκτησία»· θέλει η ανάπτυξη να στηριχθεί σε μεγάλες επενδύσεις, αίροντας σχετικούς περιορισμούς και μειώνοντας τον φόρο στα κέρδη των επιχειρήσεων.
Επιπλέον, συσπείρωσε εξέχοντες εκπροσώπους του θρησκευτικού φανατισμού, όπως τον πρώην εισαγγελέα Αλεχάντρο Ορντόνιες, μέλος του Opus Dei και του «Τάγματος της Προγραμμένης Νομιμότητας»: μιας μυστικής οργάνωσης που χρησιμοποιεί την πολιτική για να διαδώσει ένα ακροδεξιό θρησκευτικό δόγμα στον καθολικό κόσμο.
Αλλά και ένα κόμμα (CJL) που συσπειρώνει υπερσυντηρητικούς πάστορες, εκπροσώπους του 70% χριστιανικών εκκλησιών της Κολομβίας, που αρνείται τα δικαιώματα των γυναικών, τη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση και ανάμεσα στα άλλα προτάσσει την προάσπιση του κράτους του Ισραήλ «εντός του οποίου δεν μπορεί να υπάρξει άλλο κράτος», δες Παλαιστινιακό…
Οποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα των εκλογών της Κυριακής -με όλες τις επιφυλάξεις που μπορεί να έχει κανείς για τους δημοσκοπικούς οίκους που στο παρελθόν διαψεύστηκαν οικτρά και στην Κολομβία- ένα καινούργιο πολιτικό φαινόμενο διαμορφώνεται: τα κινήματα που στηρίζουν τον Πέτρο -αλλά και τον Φαχάρντο-, αυτοί οι πολίτες που καθένας τους «χρωστά» 3.000 δολάρια στους δανειστές που χρηματοδότησαν τον πόλεμο και που διαθέτουν το μισό του πενιχρού τους εισοδήματος για να πληρώσουν υπηρεσίες που θα όφειλαν να είναι δημόσιες, δηλώνουν πως ήρθαν όχι μόνο για να μείνουν αλλά και με στόχο να συγκροτήσουν σταδιακά εκείνη την κρίσιμη μάζα που θα επιβάλει λύσεις.
