Αλογα στην Αρεοπαγίτου...ουρές στο ΕΜΣΤ

documenta 14

documenta 14 Ο Ρος Μπίρελ με τα άλογά του ξεκίνησε για Κάσελ | ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

Πολλοί είχαν στηθεί με κάμερες χθες το μεσημέρι στον πεζόδρομο της Διονυσίου Αρεοπαγίτου, για τους περισσότερους όμως ήταν έκπληξη η πομπή 11 αλόγων με τους αναβάτες τους, που εντάσσεται στις εναρκτήριες δράσεις της documenta 14.

Mε επευφημίες και χειροκροτήματα ευχήθηκαν καλό ταξίδι στους πολύχρωμους αναβάτες -άλλοι ντυμένοι με παραδοσιακές στολές, άλλοι καουμπόικα- που θα διανύσουν 3.000 χιλιόμετρα μέσα σε 100 ημέρες, διασχίζοντας τα Βαλκάνια για να καταλήξουν στο Κάσελ.

Στην έδρα της σπουδαίας εικαστικής διοργάνωσης που «αναστατώνει» όμορφα την Αθήνα, τη μεταμορφώνει, τη ζωντανεύει και την ανάγει σε πόλο σύγχρονου πολιτισμού. 

Ο Σκοτσέζος καλλιτέχνης Ρος Μπίρελ εμπνεύστηκε αυτή την τολμηρή διαδρομή από το έφιππο ταξίδι Μπουένος Αϊρες-Νέα Υόρκη, τη δεκαετία του ’20, του ιππέα Tschiffely, ο οποίος διέσχισε τότε μεθοριακές περιοχές και εμπόλεμες ζώνες.

«Μετάβαση του Ερμή» είναι ο τίτλος της δράσης καθώς την πομπή συνοδεύει ένα καθαρόαιμο άλογο Αραβάνι «πλαγιοτροχαστής» από τα βουνά της Αρκαδίας που ο Μπίρελ το ονομάζει Ερμή, όπως τον φτερωτό θεό. Στόχος του είναι να τονίσει την «ελευθερία» που εκφράζει ένα ταξίδι με άλογα, αλλά και το δικαίωμα «να ταξιδεύουμε όπως στους παλιούς καιρούς, σε ιστορικούς ταχυδρομικούς και εμπορικούς δρόμους, διασχίζοντας τα σημερινά κρατικά σύνορα».

 Κόσμος περίμενε υπομονετικά στην είσοδο του Μουσείου Κόσμος περίμενε υπομονετικά στην είσοδο του Μουσείου | EUROKINISSI/ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ

«Πρόκειται για ένα μακρύ και ωραίο ταξίδι», είπε χθες ο καλλιτεχνικός διευθυντής της φετινής documenta, Ανταμ Σίμτσικ. «Κατ' αρχάς για τους αναβάτες και τους ανθρώπους των πόλεων που θα το βιώσουν και δευτερευόντως μια αλληγορική πορεία σε άγνωστους τόπους που ενδυναμώνει τη σχέση του αλόγου με τον άνθρωπο, μια σχέση ξεχασμένη, αμφίδρομης εξημέρωσης και πολιτισμού».

Ομως και δύο ποδηλάτες, οι 20χρονοι Vincent Keller και Leon Gross, ξεκίνησαν το πρωί του Σαββάτου ένα ανάλογο ταξίδι, προκειμένου να περάσουν από 14 χώρες για να φτάσουν στην πλατεία Frederick του Κάσελ στις 10 Ιουνίου, για τα εγκαίνια του δεύτερου σκέλους της documenta 14. Στις αποσκευές τους έχουν και ένα βιβλίο.

Το «Ημερολόγιο της Αννας Φρανκ» και σε κάθε χώρα όπου θα σταματούν θα ζητούν από έναν πολίτη ένα σημείωμα-μήνυμα. Τελικά θα παραδώσουν το ημερολόγιο στο Κάσελ για να προστεθεί στον «Παρθενώνα των απαγορευμένων βιβλίων» που στήνει η Μάρτα Μινουχίν από την Αργεντινή στην κεντρική πλατεία και αποτελείται από 100.000 λογοκριμένα βιβλία από όλο τον κόσμο.

Οπως αποδεικνύεται, σε μια κρίσιμη εποχή για την Ευρώπη η τέχνη δημιουργεί γέφυρες πολιτισμού και επικοινωνίας και αναδεικνύεται σε σπουδαίο κεφάλαιο διπλωματίας. Και... αυτογνωσίας. Το επιβεβαίωσαν με τα λόγια τους οι Πρόεδροι της Δημοκρατίας Ελλάδας και Γερμανίας, Προκόπης Παυλόπουλος και Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάγερ, στα επίσημα εγκαίνια της documenta 14 το πρωί του Σαββάτου στο κατάμεστο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, παρουσία των δημάρχων της Αθήνας και του Κάσελ, πολιτικών από τις δύο χώρες, καλλιτεχνών, δημοσιογράφων κ.ά.

«Η τέχνη μάς ενώνει, η τέχνη γεφυρώνει, συνθέτει αντιθέσεις, τις μετατρέπει σε διάλογο», είπε η υπουργός Πολιτισμού Λυδία Κονιόρδου. «Επανατοποθετεί τα καίρια ερωτήματα που καθορίζουν την περιπέτεια του ανθρώπινου πολιτισμού. Ετσι ώστε να επαναπροσδιοριστούν τα επόμενα τολμηρά βήματα που καλείται να βαδίσει η Ευρώπη και η παγκόσμια κοινότητα. Μπροστά στις προκλήσεις και τις μεγάλες αλλαγές που κυοφορούνται».

Ο Γερμανός πρόεδρος Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάγερ ξεναγείται στα εκθέματα Ο Γερμανός πρόεδρος Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάγερ ξεναγείται στα εκθέματα | ΑΠΕ/ΜΠΕ ΣΥΜΕΛΑ ΠΑΝΤΖΑΡΤΖΗ

Ο κ. Παυλόπουλος τόνισε πως «το ελληνικό πνεύμα, εδώ στο λίκνο του, συναντάται με το γερμανικό πνεύμα για να υπερασπισθούν τη φυσική θέση τους στον αενάως απαστράπτοντα αστερισμό της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς». Ο κ. Σταϊνμάγερ είπε με αφετηρία τον τίτλο της φετινής documenta «Μαθαίνοντας από την Αθήνα»:

«Ο Ανταμ Σίμτσικ μάς υπόσχεται μια πλήρους νοήματος και συναρπαστική διαδικασία μάθησης σε μια έκθεση, η οποία προσπαθεί να αντιληφθεί τον κόσμο που μας περιβάλλει. Και αυτός ο κόσμος είναι πλήρης νοήματος και συναρπαστικός διότι προκύπτει από έναν διάλογο, διότι βλέπουμε τον κόσμο από διαφορετικές οπτικές γωνίες και οφείλουμε να τον βλέπουμε με τα μάτια των άλλων».

Για να καταλήξει: «Αυτή η documenta είναι μια πρόκληση στη δύναμη της φαντασίας μας. Αλλά δεν μπορώ να φανταστώ την Ευρωπαϊκή Ενωση χωρίς την Ελλάδα. Το μέλλον μας πρέπει να είναι ένα κοινό μέλλον».

Οι στιγμές δόξας που έζησε το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης δεν σταμάτησαν με τους επισήμους. Την ίδια ώρα κι ενώ τα νέα της documenta έκαναν τον γύρο των media σε όλο τον κόσμο (New York Times, Guardian, Deutsche Welle κ.ά.), εκατοντάδες επισκέπτες -από την Ελλάδα και το εξωτερικό- είχαν σχηματίσει ουρά έξω από το μουσείο αδημονώντας για την κεντρική έκθεση της documenta 14.

Ξεχύθηκαν στις αίθουσες για να δουν τα εμβληματικά έργα σπουδαίων καλλιτεχνών που αγγίζουν καίρια ζητήματα, όπως η ηγεμονία, οι μειονότητες, ο ρατσισμός, η μετανάστευση, ο εκτοπισμός. Για να θαυμάσουν τελικά και τη λιτή αισθητική του, όπως και την ταράτσα με μοναδική πανοραμική θέα. Επιτέλους, το ΕΜΣΤ έχει την προσοχή που του αξίζει, αναδεικνύεται σε τοπόσημο της Αθήνας και του δίνεται η ευκαιρία, μαζί με την έκθεση μέρους της μόνιμης συλλογής του στο Κάσελ, να ανοιχτεί σε διεθνείς δρόμους.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας