2 + 2 Βιβλία για μικρούς και μεγάλους

Οταν διάβασα τον τίτλο του νέου βιβλίου για παιδιά από ενός ετών και πάνω «5 μύγες και μια τρομπέτα» των Ingrid Chabbert και Guridi, των εκδόσεων «Μικρή Σελήνη», άρχισε να με τρώει η περιέργεια για του τι μπορεί να διαπραγματευόταν.

Ο σχεδιασμός του σκληρού εξώφυλλου, που ανήκει στον Κωστή Σωτηράκο, προμήνυε ότι θα περνούσα πολύ ωραία διαβάζοντάς το.

Αναρωτιόμουν πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί μια ιδέα που αφορούσε πέντε έντομα μάλλον εκνευριστικά -τουλάχιστον για τους ενήλικες-, τις μύγες, και ένα μουσικό όργανο. Θα το περπατούσαν και θα κάνανε πασαρέλα; Θα χοροπήδαγαν πάνω στα μεταλλικά «έμβολά» του για να κάνουν τραμπολίνο; Θα πέρναγαν από το στόμιο μέσα στο μακρύ «σώμα» για να εξερευνήσουν την κοιλιά του;

Μήπως εκεί ζούσε κάποιο περίεργο ή επικίνδυνο ζώο; Θα έκαναν διαγωνισμό πετάγματος σε πτήση με εμπόδια ανάμεσα από τη λαβή και τα έμβολα;

Αραγε οι μύγες βλέπουν χρώματα ή όλα είναι ασπρόμαυρα στα μάτια τους, αναρωτήθηκα. Δεν μπορεί παιδικό παραμύθι να μην έχει χρώματα και μάλιστα έντονα.

Αναζήτησα το δελτίο Τύπου που το συντρόφευε, για να πάρω μια ιδέα προτού ξεκινήσω την ανάγνωση. Μου αρέσει πριν διαβάσω μια ιστορία να προσπαθώ να την οσμιστώ, εντείνοντας ταυτόχρονα την περιέργειά μου.

Διάβασα λοιπόν πως το βιβλίο αφορά «πέντε πολύ "ανήσυχες" μύγες, που περνούν τη μέρα τους πετώντας από σπίτι σε σπίτι, μέχρι που πέφτουν πάνω σε ένα εντυπωσιακό κίτρινο αντικείμενο! Και τότε το παιχνίδι ανακάλυψης ξεκινά. Μήπως είναι βάζο, μήπως τηλεσκόπιο ή μήπως σκούπα μάγισσας; Μπα, μάλλον πρόκειται για μια τεράστια οδοντόβουρστα! Μια ξεκαρδιστική ιστορία υποθέσεων με τους πιο περίεργους ήρωες παραμυθιού, τις 5 Μύγες! Τα παιδιά θα λατρέψουν αυτά τα περίεργα έντομα που με τα μεγάλα τους μάτια ανακαλύπτουν τον κόσμο, λίγο πολύ όπως κάνουν και τα μικρά παιδιά. Οι υποθέσεις για την ταυτότητα του περίεργου αντικειμένου δεν τελειώνουν ποτέ κι έτσι τα παιδιά μπορούν να συμπληρώσουν την ιστορία».

Δεν περίμενα άλλο. Το άνοιξα και ξεκίνησα. Από τις πρώτες σελίδες άρχισα να χαμογελώ. Ρούφαγα τις ιδέες, τα σχέδια, τις εναλλαγές των χρωμάτων.

Τι τυχερά που είναι τα παιδιά σήμερα, έλεγα και ξανάλεγα. Τόσο δημιουργικές, ευφάνταστες και τόσο απλές ιδέες που όμως καλλιεργούν τη φαντασία του παιδιού και δίνουν στους γονείς τη δυνατότητα να παίξουν με τα παιδιά τους, να ευχαριστηθούν και να ανοίξουν δρόμους επικοινωνίας.

Αλλά και για τους παραμυθάδες ή όσους δημιουργούν διαδραστικές παραστάσεις, είναι ακόμη ένα υπέροχο βιβλίο για να εξερευνήσεις και να διευρύνεις τις δυνατότητες των παιδιών.

Οταν πια έφτασα στο ανατρεπτικό τέλος, όπου η τρομπέτα καταλήγει στο κορμί μιας ανυποψίαστης για τα τεκταινόμενα περαστικής σαρανταποδαρούσας, γέλασα με την ψυχή μου σκεπτόμενη τα μελλούμενα.

Μεμιάς άκουσα τις εκστασιασμένες φωνές από τα πιτσιρίκια που μπορεί η δασκάλα τους να χρησιμοποίησε την ιστορία για παιχνίδι στον βρεφονηπιακό σταθμό, τα τρελά γέλια τους με τις ιδέες που θα έπεφταν κατά ριπάς για το τι μπορεί να συμβεί από εδώ και πέρα, τα χεράκια που έκαναν τον κυματισμό του πετάγματος της μύγας και κάποια που θα τις κυνηγούσαν να τις πιάσουν, άκουσα τα βζζζζ που έβγαιναν από τα χείλη τους.

Εκλεισα το βιβλίο κι έμεινα να το κρατώ αγκαλιά, αναπολώντας τις στιγμές που παίζαμε με το παιδί μου και ζήλεψα τις μανάδες που τώρα έχουν μικρά παιδιά. Τι παιχνίδι μπορεί να γίνει με αυτό το βιβλίο! Τυχερές!

«Το μολυβένιο στρατιωτάκι»

Σειρά ανάγνωσης πήρε το κλασικό παραμύθι του Χάνς Κρίστιαν Αντερσεν, «Το μολυβένιο στρατιωτάκι», σε απόδοση και εικονογράφηση της Yoon Johee και πάλι από τις εκδόσεις «Μικρή Σελήνη».

Ξεχώριζε από το σχεδόν ανάγλυφο εξώφυλλό του που κοσμούνταν από έντονα μεταλλικά χρώματα, κόκκινο και ασημί, και αποφάσισα ότι μια τέτοια συλλεκτική έκδοση οφείλω να την έχω στη βιβλιοθήκη μου για μένα.

Φυσικά όταν διάβασα ότι όλη η παραγωγή του βιβλίου έγινε στην Ελλάδα, επιβεβαιώθηκε μέσα μου ακόμη μία φορά η πεποίθηση για τη δυναμική που υπάρχει στον εγχώριο κόσμο των επιχειρήσεων.

Πρώτα το ξεφύλλισα παρασυρμένη από την ιδιαιτερότητα της αισθητικής εικονογράφησης.

Το βλέμμα μου τράβηξε η αφιέρωση που ήταν γραμμένη με κόκκινα γράμματα στη σελίδα με όλα τα στοιχεία της έκδοσης: «Αφιερωμένο σε όλους όσους αναζητούν το άλλο τους μισό».

Δεν ξέρω γιατί, ενώ το θεωρούσα θλιμμένο ως παραμύθι από μικρή και δεν ήταν από τα αγαπημένα μου, πάντα με γοήτευε η εικονογράφησή του.

Ετσι κι εδώ, η εικονογράφηση της Yoon, καλλιτέχνιδα που συνεργάζεται με τους New York Times, το περιοδικό NewYorker, συνεχόμενα βραβευόμενη για τη δουλειά της από το 2013, είναι εικαστική.

Εξήντα τέσσερις σελίδες δεμένες με σκληρό εξώφυλλο, εικονογραφημένες με τον ιδιαίτερο, δικό της τρόπο και -όπως σημειώνεται- «με ιδιαίτερη εκτύπωση και μεταλλικά χρώματα που αναδεικνύουν τη σχεδιαστική γραμμή της».

Οσο για την ιστορία του μολυβένιου στρατιώτη που γεννήθηκε με ένα πόδι γιατί δεν έφτασε και για τα πέντε στρατιωτάκια το λιώσιμο ενός και μόνο σιδερένιου κουταλιού, που ερωτεύτηκε τη χάρτινη μπαλαρίνα η οποία στεκόταν όπως κι αυτός στο ένα της πόδι, είναι δοσμένη με ένα απλό τρόπο, που όμως κρύβει μέσα του έντονες αναζητήσεις για το αν υπάρχει μοίρα, αν όντως είμαστε έρμαιο της μοίρας μας ή μπορούμε να κάνουμε κάτι για να αλλάξουμε τη ροή των «γραμμένων».

Αυτή η ιστορία αγάπης του Αντερσεν, που γεννήθηκε κι έμεινε στα βλέμματα, είναι μια γιορτή για τη δύναμη της ψυχής, τη δύναμη της αγάπης και τις εκφάνσεις της.

Και μπορεί το τέλος να μην είναι «έζησαν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα», αλλά σίγουρα έχει πολλαπλά μηνύματα να δώσει, ανάλογα σε τι ηλικία είσαι όταν το διαβάζεις και τι αναζητήσεις έχεις.

Θα κρατήσω μία από τις φράσεις, λίγο πριν από το «τραγικό;» τέλος του ζευγαριού. «Για μία και μόνη στιγμή ήταν επιτέλους μαζί. Το επόμενο πρωί, μέσα στα αποκαΐδια βρήκαν ένα σβώλο σε σχήμα καρδιάς και μια καψαλισμένη στρογγυλή καρφίτσα. Ηταν ό,τι είχε απομείνει από το μολυβένιο στρατιωτάκι και την μπαλαρίνα».

Η τελευταία, τόσο τρυφερά εικονογραφημένη σελίδα, σε κάνει να αναρωτιέσαι: Μα πεθαίνει ποτέ η δύναμη της αγάπης;

Mary Shelley: «Φρανκενστάιν»

Από την κλασική σειρά των εκδόσεων «Selini» το βιβλίο τής Mary Shelley, «Φρανκενστάιν», είναι ακόμη μια ιστορία που αντέχει στον χρόνο και σίγουρα έχει θέση σε κάθε βιβλιοθήκη. Κι είναι απίστευτα επίκαιρη έκδοση, αν σκεφτεί κανείς ότι από την κλωνοποίηση του πρόβατου Ντόλυ περίπου είκοσι χρόνια πριν, φτάσαμε μόλις τις τελευταίες μέρες να δούμε ζεύγος μαϊμούδων, που κλωνοποίησαν επιστήμονες στη Σανγκάη.

Μέσα από τις σελίδες του μπορούμε λοιπόν, ανάμεσα σε πάμπολλες αναγνώσεις, να γνωρίσουμε τον πολιτισμό εκείνης της εποχής και να διανύσουμε τη διαδρομή μέχρι το σήμερα. Η Mary Shelley είχε μια ιδέα στα δεκαοχτώ της χρόνια που ζει διακόσια χρόνια τώρα. Μάλιστα σε Πανεπιστήμια και εκδοτικούς οίκους του εξωτερικού,αλλά και στην Ελλάδα, ετοιμάζονται εκδηλώσεις που έχουν αφετηρία τον μύθο του Φρανκενστάιν (ή σύγχρονος Προμηθέας, όπως αναφέρεται στο βιβλίο). Μπορεί να διαβαστεί από έφηβους σαν βιβλίο επιστημονικής φαντασίας, αφού έχει καταγράψει, σε ανύποπτο χρόνο, την εξέλιξη της επιστήμης και τον επικίνδυνο βηματισμό ανάμεσα στην ηθική και την επιστήμη.

Μπορεί να καταχωρίζεται σαν γοτθικό θρίλερ, αλλά στο μυαλό μου πάντοτε, όταν πέφτει το όνομα Φρανκενστάιν στην κουβέντα, η πρώτη εικόνα που ανακαλείται είναι σκηνές από την εξαιρετική κωμωδία των Μέλ Μπρουκς και Τζιν Γουάιλντερ «Young Frankenstein», όταν ο επιστήμονας ανακαλύπτει ότι ο εγκέφαλος που τοποθέτησε στο δημιούργημά του ανήκε στον... Αμπι Νόρμαλ (από το abnormal που σημαίνει μη φυσιολογικό, ανώμαλο).

Και βέβαια η ιστορία του «δημιουργήματος;» Φρανκενστάιν, παρότι αυτή γεννήθηκε ως ιδέα και γράφτηκε μέσα από λογοτεχνικό διαγωνισμό για το ποιος θα γράψει την καλύτερη ιστορία τρόμου ανάμεσα στον Lord Byron, τον John Polidori και τη Mary Shelley, έχει αναπτυχθεί από πολλούς καλλιτέχνες (και όχι μόνο) είτε αφορά ταινίες, θέατρο, κόμικς και θα συνεχίζει να προβληματίζει και τις επόμενες γενιές.

«Σκανδιναβική Μυθολογία»

Τα διαβάσματα ολοκληρώθηκαν με τη «Σκανδιναβική Μυθολογία» του πολυβραβευμένου Neil Gaiman (εκδόσεις «Selini», σε μετάφραση του Θωμά Μαστακούρη), τον οποίο γνώρισα μέσα από τις ιστορίες του που έγιναν ταινίες. Την Αστερόσκονη και την Coraline.

Η αφιέρωση στον «Εβερετ, παλιές ιστορίες για ένα νεαρό αγόρι» με προδιάθεσε να βολευτώ στον καναπέ και να αφεθώ να ταξιδέψω στον κόσμο των χωρών του Βορρά που κάποτε υπήρξαν.

Οι μύθοι μιας χώρας είναι πάντοτε μια εξαιρετική πηγή σοφίας και γνώσης.

Ο Gaiman γράφει στο προλογισμά του: «Οι μύθοι του Βορρά είναι μύθοι ενός παγερού μέρους, μύθοι ανθρώπων οι οποίοι δεν εμπιστεύονταν απόλυτα, ούτε καν συμπαθούσαν τους θεούς τους, μολονότι τους σέβονταν και τους φοβούνταν. Προσπάθησα να τους ξαναδιηγηθώ με όσο μεγαλύτερη ακρίβεια μπορούσα και με όσο το δυνατόν πιο ενδιαφέροντα τρόπο. Προσπαθούσα να φανταστώ τον εαυτό μου στο παρελθόν, στους τόπους όπου οι ιστορίες αυτές ειπώθηκαν για πρώτη φορά, κάτω από το Βόρειο Σέλας ή στην ύπαιθρο, με ένα ακροατήριο ανθρώπων που ήθελαν να μάθουν τι άλλο είχε κάνει ο Θορ, τι ήταν το ουράνιο τόξο, πώς να ζήσουν την ζωή τους και από πού προέρχεται η κακή ποίηση».

Το ίδιο έκανα κι εγώ, μαθαίνοντας για τον «ασυνήθιστο γάμο της Φρέγια», τους «θησαυρούς των θεών», τα «μήλα της αθανασίας», ώσπου έφτασα, δίχως να το καταλάβω πώς πέρασε ο χρόνος, στο κεφάλαιο «Ράγκναροκ, η τελική μοίρα των θεών».

Χάρηκα για την ελπίδα που μου έδινε η τελευταία ιστορία. «Αυτό είναι το τέλος. Υπάρχει όμως κάτι που ακολουθεί μετά το τέλος. Από τα γκρίζα νερά της θάλασσας, θα αναδυθεί ξανά μια πράσινη γη. Ο ήλιος μπορεί να χάθηκε, μα η κόρη του θα λάμψει στη θέση της μητέρας της και ο καινούργιος ήλιος θα είναι πιο δυνατός από τον παλιό. Θα λάμπει με νεανικό και καινούργιο φως. Η γυναίκα και ο άνδρας, η Ζωή και ο Πόθος για Ζωή, θα βγουν μέσα από τη φλαμουριά που συγκρατεί τους κόσμους. Θα τραφούν με τη δροσιά της πράσινης γης, θα κάνουν έρωτα κι από τον έρωτά τους θα ξεπηδήσει μια καινούργια ανθρωπότητα».

Η χαρά των μύθων, η χαρά του παραμυθιών μιας άλλης ζωής, δεν με εγκατέλειψε όταν έκλεισα το βιβλίο. Εμειναν στο μυαλό μου και με συντρόφευσαν, άρχισα να τους διηγούμαι.

Θυμήθηκα τότε τα λόγια του Neil Gaiman: «Αυτή είναι η χαρά των μύθων. Η απόλαυση έρχεται όταν τους αφηγείσαι εσύ ο ίδιος. Κάτι που σας συνιστώ θερμά να κάνετε κι εσείς που διαβάζετε αυτό το βιβλίο. Διαβάστε τις ιστορίες, κάντε τις δικές σας και κάποιο παγερό και σκοτεινό χειμωνιάτικο βράδυ ή μια καλοκαιριάτικη νύχτα που ο ήλιος αρνιέται να δύσει, διηγηθείτε στους φίλους σας τι έγινε όταν χάθηκε το σφυρί του Θορ ή πώς ο Οντίν απόκτησε το υδρόμελο της ποίησης για λογαριασμό των θεών...»

Info:

● mikriselini.wordpress

● psihalos.gr/selini

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας